« در دفاع از آزادی | صفحه اول | سنت ناپسند سفرهای استانی و اخلاق بردگی »

22 دی 92

سپاه؛ اقتصاد و سیاست

رهبری اخیراً در ديدار با فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامى گفت : " آنچه كه مهم است اين است - اين را من ميخواهم عرض بكنم - سپاه، پاسدار انقلاب اسلامى است؛ نميخواهم بگويم اين پاسدارى به معناى اين است كه در همه‌ى عرصه‌ها - عرصه‌ى علمى، عرصه‌ى فكرى، عرصه‌ى فرهنگى، عرصه‌ى اقتصادى - سپاه بايد بيايد پاسدارى كند؛ نه، منظورم اين نيست؛ لكن مقصود اين است كه سپاه به عنوان يك موجود زنده بايد بداند كه از چه ميخواهد پاسدارى كند؛ اين انقلاب چيست. لزومى ندارد حتماً سپاه در عرصه‌ى سياسى برود به پاسدارى بپردازد، امّا بايد عرصه‌ى سياسى را بشناسد.(1)

این سخنان که یک روز پس از سخنان رئیس جمهور روحانی با فرماندهان سپاه مبنی براینکه " سياست را خوب بفهمد، ولی وارد آن نشود "، چون به گفته او " سپاه به کل ملت ايران تعلق دارد " و " بنده شایعاتی که راجع به سپاه در حوزه اقتصادی مطرح می‌شود را اصلا قبول ندارم. سپاه رقیب مردم و بخش خصوصی و مثل پیمانکارهای معمولی نیست. سپاه باید پروژه‌های بسیار مهمی که بخش خصوصی توان اجرای آن را ندارد بر عهده بگیرد. بنده با فرمانده کل سپاه صحبت کردم که سپاه در چند پروژه ملی بار را بر دوش بگیرد و افتخارش را داشته باشد. در شرایط تحریم سپاه باید وارد عمل شود و سه چهار پروژه بزرگ ملی را بر عهده بگیرد. زیرا سپاه شرایط کشور و دولت را به خوبی می‌داند. (2) بیان شد، این تلقی را بوجود آورده که پس از استقرار دولت روحانی قرار است نظامیان بطورکلی، و سپاه بطور خاص، از فعالیت در "عرصه اقتصادی" و "عرصه سیاسی" فاصله بگیرند و فضا را بنفع بخش خصوصی و فعالان سیاسی و جامعه مدنی باز کنند.

حضور نظامیان در " عرصه اقتصادی " ایران به فضا و شرایط پس از پایان جنگ ایران و عراق باز می گردد. دولت هاشمی برای پیشبرد برنامه بازسازی کشور از نظامیان خواست تا امکانات فنی و مهندسی شان را در طرح های عمرانی کشور به صورت پیمانکاری بکار گیرند، و سپاه با تاسیس " قرار گاه سازندگی خاتم الانبیاء " در پی پاسخگویی به این خواست برآمد، و البته درگذر زمان این راه را برای ورود سپاه نه تنها به فعالیت های گسترده اقتصادی بلکه در همه زمینه ها از جمله " عرصه سیاست " باز کرد. اولین ورود سپاه به سیاست مداخله پنهان در انتخابات مجلس پنجم بود که با ناکامی مواجه شد، و سپاه همین تجربه را در انتخابات ریاست جمهوری هفتم تکرار کرد.

با روی کارآمدن دولت اصلاح طلب خاتمی و در پی آن مجلس ششم تلاش شد بر گسترش دامنه فعالیت های اقتصادی و سیاسی سپاه مهار زده شود اما این نهاد که با دولت و مجلس اصلاح طلب سرسازگاری نداشت، و از حمایت رهبری هم برخوردار بود، با استفاده از جایگاه و امکاناتی که داشت همچنان به توسعه فعالیت های اقتصادی خود در شکل بندی های قانونی و غیرقانونی ادامه داد، و همزمان از طریق دانشگاه ها و اتاق های فکری که براه انداخته بود، تلاش خود را برای تسخیر دوقوه مقننه و مجریه متمرکز کرد، و با ارائه برنامه های تدوین شده توانست مقامات عالی کشور را برای حضور نظامیان دراین باره متقاعد و همراه کند. اولین تجربه موفق سپاه در انتخابات دور دوم شوراها، که در غیبت چشمگیر مردم توانستند با بسیج نیروها و حامیان خود را به صورت سازماندهی شده و آوردن آنها به پای صندوق های رای نتیجه مطلوب بگیرند، رقم خورد. در این انتخابات، شوراهای شهرهای بزرگ به تسخیر نیروهای همسو با سپاه افتاد و از جمله در تهران منجر به شهردار شدن احمدی نژاد شد. سپاه با توجه به این تجربه و فضایی که در پی آن بوجود آمده بود برنامه و عزم خود را برای تسخیر قوای مقننه و مجریه مهیا و جزم کرد.

شورای نگهبان در همسویی با برنامه سپاه با اعمال " نظارت استصوابی " به ردصلاحیت بیش از دو هزار نامزد اصلاح طلب، از جمله بیش از هشتاد نفر از نمایندگان مجلس ششم، برای انتخابات مجلس هفتم پرداخت و اعتراض دولت و مجلس اصلاح طلب هم نتوانست جلوی این اقدام کودتاگونه را بگیرد، و سرانجام با انجام انتخاباتی، که پیش از دوسوم راهیافتگانش پیشاپیش معلوم بود، مجلس در اختیار نیروهای همسو با سپاه قرار گرفت، و نزدیک به یک سوم اش را سرداران نظامی تشکیل دادند! و البته با این رخداد مسیر برای تسخیر قوه مجریه توسط سپاه هموار شد.

برگزاری انتخابات ریاست جمهوری نهم در تیرماه ١۳٨٤ اوج مداخله سیاسی سپاه تا به آن روز بود. سپاه که پس از شهردار شدن احمدی نژاد، در یک رابطه داد و ستد اقتصادی، تمام توان فنی و مهندسی و همراهی در همه زمینه ها را با وی برای ساختن چهره ای آبادگرا و موفق بکار بسته بود، در انتخابات همه امکانات خود را از طریق بسیج برای موفقیت وی بکار گرفت، و با مهندسی انتخابات ( که شرح و تحلیل آن مقالی دیگر را می طلبد ) توانست احمدی نژاد را به ریاست جمهوری برساند، و هدف برنامه ریزی شده اش را برای تسخیر دو قوه مقننه و مجریه محقق سازد. پس از استقرار دولت احمدی نژاد دیگر هیچ مانعی برای توسعه فعالیت های اقتصادی و سیاسی سپاه بطور خاص و نظامیان بطور اعم نبود و حتی رخداد انتخابات خردادماه سال ١۳٨٨ و برآمدن " جنبش سبز " نه تنها نتوانست جلوی گسترش فعالیت " نظامیان " در ایندو عرصه را بگیرد بلکه موجبات مداخله بیشتر آنانرا در " اقتصاد و سیاست " فراهم آورد.

در ایندوره از سویی دولت احمدی نژاد در همسویی و درستتر دراختیار سپاه بود چراکه نزدیک به نیمی از اعضای کابینه اورا سرداران سپاهی تشکیل می دادند و به همین میزان هم استانداری ها و بدنه تصمیم گیر دولت را دراختیار داشتند، و درسایه چنین وضعیتی میدان بیش از پیش برای گسترش فعالیت های اقتصادی نظامیان باز شده بود. در ایندوره اخبار منتشره حکایت از واگذاری پیمانکاری های فراوان با ارقام نجومی به سپاه دارد که رجوع به وبسایت " قرار گاه خاتم الانبیاء ( 3) اینرا بخوبی نشان می دهد. ضمن اینکه سپاه با گسترش فعالیت های مالی و پولی خود به عرصه بانکی با تاسیس بانک " مهر اقتصاد " و شرکت های اقماری آن در کنار " صندوق قرض الحسنه بسیجیان " در بازار بورس و دیگر بازارها فعال شد، و از جمله توانست در سایه الطاف حاکمیت در تاریخ ۵/۷/١۳٨٨، در بزرگ ترین معامله تاریخ بورس ایران، سهام ۵١ درصدی مخابرات ایران را به ارزش حدود ٨ میلیارد دلار از دولت خریداری کند. جالب اینکه با بالاگرفتن بحث ها درباره این معامله و ابهامات حادث مجلس هشتم ناچار از انجام طرح تحقیق و تفحص در این باره شد و در گزارش مجلس همسو با سپاه ازعملکرد شرکت مخابرات ایران آمد که :" نه تنها صدها اشکال را بر این معامله وارد بوده است بلکه با توجه به اینکه بیش از ۹٠ درصد سرمایه گذاری شرکت مخابرات ایران از محل ودایع مردم است، دراین معامله به گونه ای با غصب اموال خصوصی مردم توسط سپاه مواجه شده ایم. " و البته تهیه و قرائت این گزارش در مجلس هیچ تاثیری در تغییر وضعیت شرکت مخابرات بوجود نیاورد.

بدلیل عدم شفافیت بر فضای اقتصادی ایران، و به ویژه همه فعالیت های اقتصادی سپاه، بطور قطع و یقین نمی توان گفت که سپاه بطور خاص، و نهادهای نظامی بطور اعم، چه سهمی از فعالیت های اقتصادی ایران را به عهده دارد. از اینرو دراین باره می توان به این اظهارات مسئولان سپاه توجه نشان داد :

سردار سرتیپ رستم قاسمی- فرمانده وقت قرارگاه خاتم الانبیاء- در ٢٤/٩/٨٨ سهم سپاه از پروژه های عمرانی کشور را "کمتر از ٤ درصد" اعلام کرد.

سردار سرتیپ سید محمد حجازی در ١۶ آذر ١۳٨٩ در این خصوص گفته : "اگر بخواهيم نسبت بگيريم، شايد سهم سپاه در جميع فعاليت‌های اقتصادی دولت‌ دو، سه درصد بيشتر نشود. هر کس به دفترچه بودجه سالانه مراجعه کند و‌ بخش درآمد و هزينه را مطالعه کند، در آنجا کاملا مشخص است که اجرای چه پروژه‌هايی و تا چه ميزان به عهده سپاه است و چه مقدار را بايد به خزانه بريزد يا دريافت کند. طبقه‌بندی هم ندارد و هر کسی که مراجعه کند می‌تواند قانون بودجه را مطالعه کند".

سردار سرتیپ ابوالقاسم مظفری- فرمانده وقت قرارگاه سازندگی خاتم الانبیا- در ٢۹/٩/۹١ سهم سپاه از بودجه عمرانی ٤٠ هزار میلیارد تومانی آن سال را ٨ درصد(۳٢٠٠ میلیارد تومان) اعلام کرد و گفت: " در بخش پروژه های عمرانی کشور ٨% از سهم بودجه عمرانی و در بودجه مختص شرکت ها قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء ۵% اعتبارات را به خود تخصیص داده است".

سردار سرتیپ محمد رضا یزدی- معاون امور حقوقی و مجلس سپاه در ٢/١١/۹١ گفت: "حدود ۴۵ هزار نفر مستقيم در قرارگاه سازندگی فعاليت می کنند که ۲ هزار نفر پاسدار هستند و بالغ بر ۵ هزار پيمانکار و ۱۵۰ هزار نفر به طور غير مستقيم با ما همکاری می کنند".
روشن است که این اظهارات فقط در باره فعالیت های اقتصادی " قرارگاه خاتم الانبیاء " است و در برگیرنده تمام فعالیت های اقتصادی این نهاد نمی شود، و از اینرو باید این گفته احمد توکلی- راهیافته اقتصاد خوانده مجلس هفتم به بعد را- در ١٤/۷/۹٢ مورد توجه قرار داد :" سپاه همه‌چیز را در دست دارد. برآوردهایی که در ذهن من است کمتر از ١٠ درصد است".

در نهایت این مقال که به صورت اجمال به فعالیت « سپاه » در عرصه های « اقتصاد و سیاست » پرداخته شد، و اشاره ای به فعالیت دیگر نهادهای نظامی و انتظامی دراین باره نداشت، امروزه آشکار شده است عملکرد اقتصادی و سیاسی دولت احمدی نژاد، که قرین با مداخله شدید " نظامیان " در " اقتصاد و سیاست " بوده است، اقتصادی ورشکسته و بحرانی در داخل و تشدید تحریم های اقتصادی و سیاسی در خارج را برای کشور به میراث گذاشته است، حال این سئوال مطرح می شود که آیا نظامیان با تجربه آموزی از ایندوران آیا به سخنان رهبری گوش فرا می دهند؟ و پای خود را از عرصه های اقتصادی و سیاسی بیرون می کشند؟ و آیا سپاه برپایه سخن رئیس جمهور فقط به اجرای سه چهار پروژه بزرگ ملی رضایت خواهند داد؟ و آیا « اقتصاد و سیاست » از دست « سپاه » آزاد خواهد شد؟ یا شیرینی و وسوسه رفاه اقتصادی و تصاحب مقامات سیاسی سرداران را رها نمی کند؟

-------------------------------------------
1- ( ٢۶/۶/٩٢، http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=24033)
2- (http://khabaronline.ir/detail/313258/Politics/government )
3- ( http://khatam.com/?part=menu&inc=menu&id=131 )




   ارسال نظر:

 

all right reserved for dreamdesign.ir  - © Copyright 2007