« بودجه و فساد | صفحه اول | آزادی و مدارا »

1 خرداد 91

نگاهی به یک نظر سنجی

تارنمای جرس در ایامی که رسیدگی به لایحه بودجه در مجلس و اخبار مرتبط با آن در رسانه ها جریان داشت، مبادرت به انجام یک نظر سنجی با این سئوال کرد :" آیا شما اخبار مرتبط با لایحه بودجه و رسیدگی به آن را در مجلس پیگیری کرده اید؟ " بنظرم پاسخی که به گزینه های این سئوال داده شده است می تواند بسیار قابل تامل و بازگو کننده نوع نگاه و حساسیت شهروندان ایرانی نسبت به مقوله بودجه در کشور باشد.

می دانیم که قانون بودجه مهمترین سند مالی دولت و به عبارتی برنامه اداره اقتصادی اجتماعی کشور در یکسال است و اجرای آن تمام اجزا و ارکان اقتصادی از تولید و توزیع و مصرف را تحت تاثیر قرار داده و بشدت توزیع ثروت و درآمد و رفاه خانوارها را جهت می دهد، و از آنجاکه منبع اصلی تامین بودجه، درآمد نفت است و بگونه ای اجرای بودجه را باید تقسیم درآمد نفت، که در آموزه های دینی انفال و متعلق به بیت المال و همه شهروندان شمرده می شود، دانست طبعا همه شهروندان ایرانی باید نسبت به اعداد و ارقام بودجه و نحوه هزینه کرد حساسیت و نظارت داشته باشند و اخبار مرتبط با آنرا تعقیب و تحلیل نمایند، همچنانکه در کشورهای مردمسالار و حتی شبه مردمسالار می شود، تا بدینوسیله بتوانند از دولت در اجرای قانون بودجه حسابرسی و حساب کشی نموده و از هرز روی منابع کمیاب و ارزشمند جامعه جلوگیری نمایند.

از طرفی می دانیم افرادی که دسترسی با اینترنت و فضای مجازی دارند نوعاً تحصیلکرده و علاقمند به مسائل سیاسی و اجتماعی اند و معمولا اخبار کشور را تعقیب می کنند و با عامه مردم تفاوت دارند.

با این حال از نزدیک به 1300 نفری که در پاسخ به نظر سنجی جرس در ارتباط با سئوال " آیا شما اخبار مرتبط با لایحه بودجه و رسیدگی به آن را در مجلس پیگیری کرده اید؟ "، تنها 11.5 در صد پاسخ " بله " داده اند، 23 درصد گزینه " گهگاه " را، و 65.5 درصد پاسخ " خیر" داده اند.

اگر این پاسخگویان را نمونه ای کوچک از جامعه بزرگ ایرانی بدانیم بروشنی در می یابیم که از نظر اکثریت قابل توجهی از ایرانیان پیگیری اخبار و مباحث مرتبط با مهمترین سند مالی دولت ،که می تواند سرنوشت اقتصادی و معیشتی شهروندان ایرانی را در یکسال آینده تعیین کند، اهمیت و اولویت چندانی ندارد، و این درحالی است که هر روزه شاهد بازتاب اخباری از وضعیت بد اقتصادی و معیشتی مردم در رسانه ها و اعلام نارضایتی غالب شهروندان از تورم و گرانی و بیکاری و فقر در جامعه هستیم و بنظر می رسد که مورد توجه و پیگیری غالب مردم است.

البته چون تفکیک جمعیت پاسخگویان به نظرسنجی جرس به جمعیت داخل و خارج کشور برمن روشن نیست، داوری نسبت به نتایج این نظرسنجی کمی مشکل می شود چراکه پاسخگویان ایرانی خارج از کشور طبعا چندان درگیر با مسائل و مشکلات اقتصادی و معیشتی داخل نیستند و از اینرو تعقیب اخبار و مباحث مرتبط با بودجه برایشان اهمیت و اولویتی ندارد، اما برای پاسخگویان داخل کشور که بشدت درگیر مسائل و مشکلات اقتصادی و معیشتی اند این پاسخ " خیر " یا " گهگاه " به تعقیب اخبار مرتبط با بودجه می تواند معانی قابل توجه داشته باشد، و از جمله اینکه برای غالب شهروندان ایرانی اعداد و ارقام بودجه و عملکرد دولت و مجلس اهمیتی ندارد و در هرحال علی السویه است. آنها بنحوی کار را به دولت و مجلس وانهاده اند و حتی علاقه ای به تعقیب اخبار و حسابرسی و نظارت ندارد، و فقط نسبت به پیامدهای ناشی از اجرای بودجه مثل گرانی و تورم و بیکاری و فقر نق می زنند!

بنظرم مشکل غالب ما ایرانی ها درهمین جاست که حساسیت چندانی به عملکرد حاکمیت و حسابرسی از آن نداریم و انتظار داریم آنهائیکه بهر شیوه و طریقی امروز بر مسند و اداره کشور نشسته اند کارشان را بدرستی انجام دهند، و فراموش می کنیم که حتی اگر مسئولیت اداره امورجامعه بدست درستترین و شایسته ترین آدم ها باشد بدون نظارت دائمی و نهادینه شده مردم در قالب نهادهای مدنی و صنفی و احزاب سیاسی و مطبوعات آزاد و مستقل احتمال به خطا رفتن و سوء استفاده آنها از قدرت و ثروت فراوان است، آنهم در جامعه ایرانی که ساخت و بافت تاریخی حکومتش با سوء استفاده از قدرت و ثروت و فساد قرین بوده است.

گویا درآمد نفت تنها بودجه واقتصاد ایران را نفتی نکرده است بلکه ذهن و خاطر ما را هم تنبل کرده است بگونه ای که نسبت به مهمترین سند مالی دولت و کشور حساسیت لازم را نداریم و غالب ما پیگیری اخبار و مباحثش را لازم نمی دانیم. در اینصورت آیا دولتی به غیر از دولت کودتایی کنونی، که حتی به اجرای قوانین و از جمله قانون بودجه پایبندی ندارد، می تواند بر ما حکومت کند؟ اگر افرادی به این سئوال من پاسخ منفی دهند ناچار از بازگویی مسولیت اداره مجتمعی بمدت نزدیک به دو دهه می شوم که دقیقا بازتاب دهنده چنین روحیه ای در غالب ما ایرانی هاست که دوست داریم تا آنجا که می شود از کار و مسئولیت دوری نمائیم، و درعین حال انتظار داریم آنها که کار و مسئولیت به هر طریق بدوششان افتاده است کارشان را درست انجام داده و ما را بهره مند سازند، والبته استبداد ایرانی از دل چنین چرخه ای زاده و دوام یافته است!




   ارسال نظر:

 

all right reserved for dreamdesign.ir  - © Copyright 2007