« حقوق اقتصادي ملت | صفحه اول | پاسخگویی به خدا یا مردم ؟ »

25 اسفند 86

نگاهی به اقتصاد ایران در سال 86

دستیابی ایران به درآمد نفتی افسانه ای نزدیک به 80 میلیارد دلار در سال 86 فرصت مغتنمی برای بهره مندی اقتصاد کشور از این درآمد در مسیر تحقق اهداف کیفی و کمی سند چشم انداز بیست ساله توسعه و اجرای برنامه چهارم توسعه بود اما پایداری مشکلات ساختاری اقتصاد ایران از قبیل نرخ تورم و بیکاری دو رقمی ، کمبود سرمایه گذاری ، شکاف طبقاتی و فقر ، وابستگی بیشتر بودجه دولت به درآمد نفت و اقتصاد دولتی حکایت از مصیبت باری این درآمد برای اقتصاد ایران در این سال دارد .

سومین سال اجرای برنامه چهارم توسعه در حالی سپری شد که مجلس هفتم و دولت نهم در پیمانی نانوشته کمترین توجه و پایبندی را به اجرای آن نشان دادند و به رغم هزینه نزدیک به چهار برابر منابع پیش بینی شده در این برنامه از تحقق اهداف کمی پیش بینی شده در سند قانونی برنامه برای سال 86 ناکام ماندند و وضعیت اقتصادی آنچنان جریان یافت که در گزارش مرکزی که اداره اش بدست جناح حاکم است به عنوان « رکود تورمی » مفتخر شد !
اصولگرایان حاکم که با تکیه بر شعارهای اقتصادی آبادگری و بهبود معیشت و بردن درآمد نفت به سر سفره های مردم و مبارزه با فقر و فساد و تبعیض به سر کار آمدند و از قضای روزگار از سال 84 افزایش قیمت هر بشکه نفت امکانی کم نظیر در مقایسه با همه سال ها و دولت های پس از انقلاب در اختیار آنها نهاد متاسفانه با رها کردن برنامه چهارم توسعه و بدون ارائه هر گونه برنامه و قطب نمای جدید با اتخاذ سیاست هایی نا همساز و متناقض و نگرشی توزیعی نسبت به درآمد نفت راهی را در پیش گرفتند که در گذر زمان اقتصاد ایران را از مسیر درست خارج کرد و ظهور آثار و نتایج اجرای این سیاست ها در سال 86 به خوبی بر نادرستی این سیاست ها گواهی می دهد اما باز هم شاهد تصمیم ها و اقدامات نا همساز و متناقض در برخورد با این پیامدها توسط دولت نهم بودیم . از یکسو انحلال سازمان مدیریت و برنامه ریزی در سال 86 تعجب همه نخبگان و کارشناسان درون و برون دولت را برانگیخت و انگشت حیرت بر لبان آنها نهاد که چگونه دولتی خود را از پشتوانه 60 ساله برنامه ریزی در کشور محروم کرد و این در حالی بود که مهمترین ضعف دولت نهم نه از سوی مخالفان که حتی از سوی منتقدان همپیمانش نداشتن برنامه و قطب نما برشمرده می شود . از سوی دیگر تغییر رئیس بانک مرکزی با اتخاذ سیاست هایی از سوی این بانک با هدف کنترل نرخ تورم و سیل نقدینگی همراه شد که کمترین قرابت و همراهی را با سیاست های انبساطی مالی و پولی دولت نهم پس از روی کارآمدن در سال 84 داشت و هرچند اجرای این سیاست ها مورد استقبال غالب اقتصاددانان قرار گرفت اما توجیه آن با دیگر تصمیم ها و اقدامات دولت همچنان در پرده ابهام مانده است و هنوز هم معلوم نیست جمع جبری این اقدامات چه حاصلی برای اقتصاد ایران ببار آورد .
نگاهی به ارقام برآوردی شاخص های کلان اقتصادی در سال 86 بخوبی وضعیت « رکود تورمی » حاصله را به رغم در آمد نفتی افسانه ای به نمایش می گذارد : نرخ رشد نقدینگی 40 درصدی ، تورم 19 درصدی ، بیکاری 12 درصدی ، سرمایه گذاری 7 درصدی ، واردات بیش از 50 میلیارد دلار و از همه مهمتر نرخ رشد اقتصادی حدود 6 درصدی ، و این در حالی است که بر پایه محاسبات برآمده از آمارگیری سالانه هزینه – درآمد خانوار های مرکز آمار ایران وضعیت توزیع درآمد و شکاف طبقاتی و فقر نسبت به گذشته برخلاف تمام شعارها و وعده های جناح حاکم بدتر شده و فشارهای اقتصادی بیشتری متوجه خانوارهای متوسط و محروم جامعه گشته است ، و به ویژه هزینه مسکن در سبد هزینه این خانوارها کمرشکن شده است . در این شرایط بدلیل سرعت تغییرات در تصمیمات دولت و درگیری ایران در پرونده هسته ای و سیاست خارجی فضای کسب و کار تیره گشته و فعالان اقتصادی را از سرمایه گذاری های درازمدت تولیدی باز داشته و سوداگری و سفته بازی در بخش های زود بازده اقتصادی را در جامعه رواج داده است و شواهد این امر را بخوبی می توان در بازار سرمایه کشور به ویژه بازار بورس مشاهده کرد . عدم ثبات اقتصاد کلان که از مهمترین وظائف هر دولتی برای رونق بخشی به اقتصاد کشور است بطور کلی از یاد رفته و تصمیمات خلق الساعه دولت امکان هر گونه برنامه ریزی را از فعالان اقتصادی در بخش خصوصی و حتی دولتی گرفته است و نوعی بلاتکلیفی را برهمه حوزه های اقتصادی کشور حاکم ساخته است که تداوم این روند می تواند بزرگترین بلیه و آفت برای اقتصاد ایران به رغم درآمد افسانه ای نفت باشد .
توزیع غیر هدفمند یارانه ها در سال 86 همچنان در سایه شعار عدالت محوری اصولگرایان گریبانگیر اقتصاد ایران بود و رقم آن به ویژه یارانه پنهان حامل های انرژی رو به افزایش نهاد و بر طبق گفته برخی مسئولان وزارت نفت بالغ بر 120 میلیارد دلار می شود ، هرچند که دولت با هدف کنترل مصرف به اجرای طرح سهمیه بندی بنزین با کارت هوشمند در این سال روی آورد و در اجرای این طرح قرار بود فقط به میزان 8/3میلیارد دلار به واردات بنزین و گازوئیل تخصیص یابد و مصرف بنزین مازاد بر سهمیه بندی با نرخ آزاد عرضه شود اما بدلیل عدم عرضه بنزین آزاد و تثبیت قیمت گازوئیل و افزایش مصرف آن در هنگام بررسی لایحه بودجه سال 87 در مجلس هفتم معلوم شد که دولت با تخطی از قانون بودجه و با استفاده از منابع داخلی وزارت نفت نزدیک به 7 میلیارد دلار واردات بنزین و گازوئیل برای پاسخگویی به نیاز مصرف داخلی انجام داده است که قطعا اینگونه عمل فقط در سایه در آمد بالای نفت امکان پذیر بوده و در شرایط دیگر امکان عمل ندارد ، ضمن آنکه این منابع کمیاب کشور و ثروت بین نسلی را هزینه کردن هیچگونه توجیهی ندارد ، و بدلیل این نوع عملکرد دولت « حساب ذخیره ارزی » که به عنوان لنگرگاهی برای ثبات بخشی به اقتصاد کشور و حفاظت از ثروت بین نسلی نفت از ابتدای اجرای قانون برنامه سوم توسعه در سال 79 تمهید و به عنوان ماده اول قانون برنامه چهارم تحکیم شده بود ، در دولت نهم از خاصیت افتاد و تقریبا در سال 86 بلا موضوع شد .
بررسی عملکرد بودجه کل کشور و دولت در این سال فرصت دیگری را می طلبد اما بر خلاف هرآنچه در این سال برای خصوصی سازی و اجرای سیاست های ابلاغی مرتبط با اصل 44 و کوچک کردن و کاهش مداخله دولت در اقتصاد گفته شد بر حجم و بدنه و مداخله دولت در اقتصاد ایران افزوده شد و اگر در گذشته می شد ویژگی این اقتصاد را در تمرکز گرا بودن توصیف کرد به لحاظ عملکردی مداخله دولت در امور اقتصادی آنچنان گسترش یافت که فقط عنوان « اقتصاد فرمایشی » می تواند توصیف گر فرامین صادره پی در پی از سوی دولت برای قیمت گذاری برخی کالاها و خدمات ، نرخ سود بانکی و...باشد . بطور خلاصه و با « نگاهی به اقتصاد ایران در سال 86 » بروشنی می توان دریافت که اگر اقتصاد ایران گامی به عقب نرفته باشد حداکثر در جا زده و مشکلات ساختاری آن همچنان جان سخت باقی مانده است و جالب اینکه همانانی که باید پاسخگوی این وضعیت اسف بار باشند در شعارهای انتخاباتی خود برای مجلس هشتم ، همانند مجلس هفتم ، بر ایجاد اشتغال ، مبارزه با تورم و تامین رفاه مردم دست گذاشته اند و البته معلوم نکرده اند که چگونه با این عملکرد و بدون ارائه هرگونه برنامه ای و در همپیمانی با دولت بدون برنامه و متکی بر تصمیمات خلق الساعه می خواهند و می توانند در آینده به تحقق این شعارها بپردازند؟



   نظرات

رفعتي - گرگان :

سال نو بر شما مبارك باد.

مزروعی : باسلام ، سال نو برشما و خانواده و همه ایرانیان مبارک باد .

 

:

آقای مزروعی
شما اصلاح طلبان دست از این روش آسه برو آسه بیا که گربه شاخت نزنه کی بر میدارید؟ خطابم به کل ذهنیت اصلاح طلبان است.مقاله آقای صفایی فراهانی را بنام مجلس ششم اقتصاد ضد رانتی را در سایت امروز خواندم . کلی کاغذ سیاه کرده یک حرف صحیح نزده. حتی جرات نمیکنه نامی ازسپاه ببره که دولت نهم چگونه پروژه ها را در اختیار آنها قرا داده. ترس تا انقدر؟حالا به مقاله خانمی بنام ژاله وفا نگاه کنید همون که تو گویا چاپ شده بنام بورس نفت مستمسکی برای واگذاری صنعت نفت به مافیای سپاه. ببینید چگونه تمام سیاست دولت نهم را با اسم و رسم و دقیق و واگذاریها به سپاه و بسیج و بیت رهبری نقل کرده و مردم را روشن کرده.یا مقاله اقای بهروز خلیج در باب سپاه. .بابا دوران محافظه کاری گذشت. الان در خارج کشور کارشناسان فی خالدون این نظام را رو کرده اند. از این رو مقالات شما اصلاح طلبان برای ما ها مبتدی جلوه میکند بسیار مبتدی.

مزروعی : با سلام ، دوست ناشناس عزیز! ما جرئت شما نداریم خال می گوئیم چه کنیم؟ ما می خواهیم در ایران زندگی کنیم در ضمن مسئولانه هم حرف بزنیم اما آن آقا و خانم که شما به آنها اشاره دارید اولا در ایران تشریف ندارند و به هر دلیلی آنجاها شب راحت می خوابند و...ثانیا مطالبشان غیر مسئولانه و اطلاعاتی که ارائه کرده اند ناقص و نادرست است و البته اینگونه نوشتن به مذاق غالب ما ایرانیان که نسبت به عالم و آدم ذهنیت منفی داریم بیشتر سازگار است! عزیز گرامی ! اگر به مسائل جامعه بصورت زیربنایی نگاه نشود و اصلاح ساختار حقیقی جامعه و سیاست ها ( ونه آدمها وبرخی نهادها ) هدف قرار نگیرد حمله و افشاگری در باره این و آن مشکلی را حل نمی کند. در عین حال امثال بنده و آقای صفایی که جا برای حرف زدن و نوشتن و عمل کردن از هر نوعش را برای دیگران و ازجمله شما تنگ نکرده ایم این گوی و این میدان بسم الله ! بنابراین ما همین هستیم و توانمان در همین حد است و از شما متشکر می شویم که در همین حد ما را قبول کنید .

 

احمد سمیعی :

آقای مزروعی عزیز
بنده ناشناس نیستم. متاسفانه دفعه قبل فراموش کردم نام خودم را قید کنم. ولی همین کامنت را در سایت آقای عبدی با اسم گذاشته ام. جالبه که شما بدون دلیل نوشته اید صحبتهای خانم وفا و آقای خلیق در باره سپاه غیر مسئولانه و نادرست است.آنها دقیقا از مجلات ایرانی نقل قول کرده اند.کجاش غلط است؟مساله همینه که شما در مجلس بودید و در دولت جلو گسترش مافیا را نگرفتیدبلکه مجلس ششم بودجه همه نهادهای غیر قانونی را مثل دادگاه ویژه روحانیت را نیز چند برابر کرد اینها از رفتارهای ضد مردمی شما ها بود. چون میخواستید هم دنیا را و قدرتش را داشته باشیدو هم عافیت گزند نرسیدن به خودتان را. آنها که در خارج کشورند وبسیار هم مسئولانه در باره مسائل کشورشان نظر میدهند شب راحت نمیخوابند . من نه شخصا خانم وفا را میشناسم و نه آقای خلیق راولی میدانم یکی مسلمان است و در خط بنی صدر ویکی کمونیست فدایی اکثریت ولی هر دو وطن دوستند . من نوشته های مسئولانه همه آنها و سایرین را که بر عکس شما بسیار هم علمی نظر میدهند ،میخوانم بدون حب و بغض .یادتان نرود دستگاه ترور سازمان اطلاعات که فتلهای زنجیره ای در داخل راه انداخت اغلب فعالان سیاسی خارج کشور را بیشتر از شماهایی که التزام به حفظ اون نظام داده اید تهدید کرده و میکند و تا بحال 60 نفر از اپوزیسون خارج را ترور کرده! حالا کی عافیت طلبه؟!اپوزیسون خارج کشور یا شما اصلاح طلبان حکومتی ملتزم به ولی فقیه؟!عرق وطن دوستی سیاسیون در خارج از شما بیشتر نباشد کمتر نیست.
فعلا در پناه اون نظام خود را مصون حس میکنید ولی همین ها شمارا تاریخ مصرفتان که تمام شد تهدید خواهند کرد. بعد میایید خارج راحت میخوابید!!! ولی منتظر روزی باشید که باید به ممه مردم جواب بگویید بایت همین التزامتان به نظام .

مزروعی : با سلام ، جناب آقای سمیعی ! شما هنوز هم برای من و ایضا خوانندگان نظرتان ناشناس هستید چرا که گذاشتن یک اسم و فامیل که شناسایی نمی آورد.شما حداقل برای من وقتی شناسایی می شوید که آدرس بدهید و...ومن وقتی دارم می نویسم کاملا برای آنانی که می خواهند قابل شناسایی هستم و باید پاسخگوی مطالبی که می نویسم باشم. در مورد آنانی که به هر دلیل به خارج رفته اند بنده جسارتی نکردم اما منهم مطالب آنها را می خوانم و به غایت غیر مسئولانه می دانم صمن آنکه آنان دائم برای دیگرانی که در داخل مانده اند نسخه می پیچند و رهنمود می دهند و...اما به هر حال شب راحت می خواهند و لابد شما می دانید که پس از روی کار آمدن دولت اصلاحات و همین ااصلاح طلبان حکومتی ! دیگر تروری انجام نشده و تهدیدی متوجه آنها نیست . در باره مسائل اقتصادی و بودجه هم مسئله به این سادگی که شما تصور کرده اید نیست و اگر همانگونه که آقای صفایی در نوشته شان آورده اند بطور بنیادی و ریشه ای به اصلاح ساختار اقتصادی و سیاسی کشور پرداخته نشود پرداختن به فعالیت اقتصادی نهادهایی مانند سپاه و بنیاد و...وافراد صاحب قدرت جز به درد افشاگری نمی خورد و مشکل غالب ما ایرانیان هم همین است که چون خود را از حل مسائل بنیادین عاجز می بینیم یا حوصله آنرا نداریم رو به افشاگری و...می آوریم و خودمان را ارضاع می کنیم ! مثلا من نمی دانم شما برای یکبار هم شده که قانون مناقصات یا برنامه چهارم یا جلب سرمایه گذاری خارجی یا...مصوب مجلس ششم را بخوانید یانه ؟ و یا می دانید که قوانین بودجه مصوب مجلس ششم همه به مجمع تشخیص رفت و در آنجا تصویب شدکه قبل و بعد از مجلس ششم سابقه ندارد؟ آقای عزیز! امثال بنده هنوز و هر روزه داریم تاوان عملکردمان در مجلس ششم را می دهیم . شما فکر می کنید فرزند بنده و آقای شیرزاد را بدون انجام هرگونه گناه وجرمی برای چه بازداشت و به مدت بیش از دوماه در زندان انفرادی نگاه داشتندو...آنوقت شما که نمی دانم در چه وضعیت و جایگاهی بسر می بریدبه این راحتی هر چه می خواهید می گوئیدومرا تهدید به پاسخگویی به مردم بابت التزام به نظام می کنید؟ عزیز گرامی ! من اگر می خواستم عافیت طلب باشم راه آنرا بلد بودم و از زمانی که وارد سیاست شدم می دانستم که آدم سیاسی در این کشور سر سالم به گور نمی برد اما در همه حال خود راآماده پاسخگویی به مردم( ضمن اینکه این واژه کشدار است و متعین نیست به کدام یک از مردم یا نهاد برآمده از مردم) می دانم و به قول معروف آنرا که حساب پاک است از محاسبه چه باک است و امیدوارم شما هم به همین اندازه آماده پاسخگویی به همان مردم باشید. در آخر اینکه من چند سال در خارج از گشور زندگی کرده ام و نزدیک به نیمی ار دنیا را گشته ام اما فکر نمی کنم هیچ کجا مانند وطن و خانه آدم باشد حتی اگر انسان شب ها راحت نخوابد !

 

بیژنی :

با سلام
جناب آقاب مزروعی این درآمد افسانه ایی نفت که شما ذکر کرده اید در راه های زیادی خرج شده از قبیل هزینه های هنگفتی که به طرح های رود باز ده و طرح های کارآفرینی اختصاص داده شده و دولت با افتخار بسیار از آن حمایت کرده و به اعتقاد آنها هر کسی که قصد راه اندازی کسب و کار دارد با تقدیم طرح به بانک وام های اختصاص داده شده به این امر را دریافت می کند اما من خودم از نزدیک هم در دوره های کارآفرینی و هم طرح هایی که به آنها وام هایی که بسیاری از آنها هم بالای 20 میلیون تومان بوده مشاهده کرده ام که این طرح ها در حد نوشتن و گرفتن وام است و اکثر آنها جز افزودن به حجم نقدینگی و دامن زدن به تورم بیشتر کمکی به اقتصاد ایران نکرده است.
از طرفی برنامه واگذاری سهام عدالت که در جهت هماهنگ سازي روش‌هاي خصوصي سازي با کاهش فاصله طبقاتي عنوان شده است، گمان نمی کنم بتواند باعث بهبود رفاه اقشار محروم شود به جز اینکه نقدينگي در ميان اين اقشار به سرعت به پول نقد تبديل خواهد شد و به گسترش حجم نقدینگی و تورم بیشتر بینجامد و نتیجه جز شکست اجرای خصوصی سازی و کاهش فاصله طبقاتی داشته باشد.
از طرف دیگر عدم اجرای درست سیاست های اصل 44 در جهت خصوصی سازی و به خصوص فاصله از آن در دو سال اخیر که مطابق آمار رسمي ارزش جاري شرکت‌هاي دولتي اقتصاد ايران بيش از 500 ميليارد دلار برآورد مي‌شود که در طول 14 سالي که از اجراي سياست خصوصي سازي در ايران مي‌گذرد با توجه به ابعاد بازار سرمايه ايران تنها 3 ميليارد دلار از سهام اين شرکت‌ها واگذار شده است.
جناب آقای مزروعی عدم استفاده دولت از درآمدهای دومین شوک نفتی ایران باعث شده که همین درآمدهای افسانه ایی نفت به گفته بسیاری از اقتصاددانان کشورمان از جمله آقایان نیلی و پژویان به چالش سال 86 منجر شود تورم بسیار بالا که طبق آمارهای بانک جهانی بالای 19 درصد ذکر شده در بالا است و افزایش حجم واردات، کسری بالای بودجه ، تقدیم 4 متمم بودجه در یک سال و قبول آن در مجلس ، تعیین نرخ دستوری بهره و افزایش تسهیلات ارزان قیمت، تثبیت قیمت ها و گسترش حجم یارانه ها و بسیاری مسایل دیگر این نتیجه را آشکار می سازد که اقتصاد ما در 86 درجا زده نزده بلکه با سرعت هر چه تمام تر به عقب رفته است.

مزروعی : با سلام ،وام هایی که به طرح های زودبازده داده می شود از منابع بانکی یعنی سپرده های مردم است و ارتباطی با در آمد افسانه ای نفت ندارد و حداکثر دولت روی این وام ها یارانه ای مختصر می دهد و ایضا سهام عدالت هم ربطی به درآمد نفت نداردالبته وام دادن از منابع بانکی به هر شکلی به افزایش نقدینگی و تورم دامن می زند ولی سهام عدالت تاثیری در افزایش نقدینگی ندارد وآنچه موجبات افزایش نقدینگی در دولت احمدی نژاد را بوجود آورده است هزینه درآمد افسانه ای نفت در بودجه دولت به ویژه برای هزینه های جاری است که نتیجه اش همانی است که شما بدان اشاره کرده اید و قطعا در سال جاری نیز ما شاهد پیامدهای منفی این نوع سیاست گذاری و عمل دولت خواهیم بود .

 

رضوان مهدوی ازساری :

باسلام آقای مزروعی ضمن تبریک سال نوازشماخواهش میکنم که ماجوانان رابامقاله های اقتصادی خوددرسال87 روشن بفرمایید

باتشکر

مزروعی : با سلام ، منهم سال نو را به شما تبریک گفته و سالی خوش و پر از موفقیت برای شما آرزو می کنم و در مورد خواسته شما هم امیدوارم تا آنجا که می توانم به انجام وظیفه بپردازم .

 

 

all right reserved for dreamdesign.ir  - © Copyright 2007