اصلاح نظام بودجهريزي
داستان بودجهنويسي به سبك و سياق اضافهكردن درصدي به هزينههاي جاري و عمراني سال پيش و تامين اين هزينهها از ناحيهء درآمد نفت و تبديل اين روند از دالان دولت و مجلس به قانون قدمتي نيم قرنه دارد. آنچه در اين مسير گذشته فقط داستان را طويلتر كرده و بر حجم بودجه و رديفها افزوده است بدون آنكه كشور را در چرخهء توسعه قرار دهد و ناموزونيهاي موجود در جامعهء ما را پوشش دهد.
قطعاً يكي از اصلاحات اساسي موردنياز در ادارهء كشور «اصلاح نظام بودجهريزي» است و ترديد نبايد كرد كه با توجه به شرايط و واقعيات پيشاروي كشور ادامهء اينگونه بودجهريزي در سالهاي آتي به بنبست خواهد خورد و هماكنون نيز تنها به لطف درآمد سرشار نفت ميتوان عدد و رقمها را در كنار هم نهاد و منابع و مصارف را تعريف كرد و بودجه را بست وگرنه با اندك ضربهاي به درآمد نفت همهء تصميمگيران در خواهند يافت كه بنياد بودجهريزي موجود بر آب است! در دورهء دولت خاتمي و مجلس ششم و در قالب اجراي برنامهء سوم توسعه تلاش فراوان شد كه «اصلاح نظام بودجهريزي» پيگيري شود و گامهاي اوليه نيز در اين باره برداشته شد. خارجكردن مواردي كه سالها در قالب تبصرههاي بودجهء سالانه ميآمد اما ماهيتي بودجهاي و يكساله نداشت و تدوين آنها در قالب قانوني به نام «تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت»،خلاصه و موضوعيكردن تبصرههاي بودجه، سادهسازي و هماهنگسازي عناوين بودجه با استاندارد جهاني، تمركززدايي و حركت به سمت بودجههاي استاني از اقداماتي بود كه انجام شد و در اين مسير قرار بود كه نظام بودجهريزي كشور به سمت «بودجه عملياتي» رود و از اين رو در مادهء 139 قانون برنامهء چهارم توسعه بهطور مشخص و تعريفشده تحقق اين امر هدفگذاري شده و دولت در طي اجراي برنامه در سالهاي 84 الي 89 ملزم به اجراي آن شده است.
«مادهء 139- سازمان مديريت و برنامهريزي كشور موظف است با همكاري دستگاههاي ذيربط به منظور اصلاح نظام بودجهريزي از روش موجود به روش هدفمند و عملياتي و به صورت قيمت تمام شدهء خدمات اقدامات ذيل را حداكثر تا پايان سال دوم برنامه چهارم انجام دهد:
الف:شناسايي و احصاي فعاليت و خدماتي كه دستگاههاي اجرايي ارايه ميكنند.
ب:تعيين قيمت تمامشدهء فعاليتها و خدمات متناسب با كيفيت و محل جغرافيايي مشخص.
ج:تنظيم لايحهء بودجهء سالانه براساس حجم فعاليتها و خدمات و قيمت تمام شدهء آن.
د:تخصيص اعتبارات براساس عملكرد و نتايج حاصل از فعاليتها و متناسب با قيمت تمام شدهء آن.
تبصره 1:به منظور تحقق رويكرد فوق و همچنين تسريع در تغييرات نظام بودجهريزي كشور و تقويت نظام بودجهريزي و نظارت، سازمان مذكور موظف است ضمن اصلاح ساختار سازمان، مديريت نيروي انساني، روشها و فنآوري اداري خود، ترتيبي اتخاذ كند تا با سازماني كوچك، منعطف، كارآ و اثربخش و به كارگيري نخبگان و انديشمندان امكان انجام وظايف محوله _به طور مطلوب و بهينه فراهم شود.
تبصرهء 2: سازمان فوقالذكر و وزارت امور اقتصادي و دارايي نسبت به تهيهء لوايح لازم براي اصلاح قوانين و مقررات مالي، اداري، استخدامي و بودجهريزي كشور اقدام كند به نحوي كه نظام موجود تبديل به نظام كنترل نتيجه و محصول شود.
ه:آييننامهء اجرايي اين ماده به پيشنهاد سازمان مديريت و برنامهريزي كشور به تصويب هيات وزيران ميرسد.
در سال گذشته و هنگام تقديم لايحهء بودجهء سال 85 توسط دولت به مجلس ادعا شد كه بودجهء مزبور بر مبناي «بودجهء عملياتي» تهيه و تدوين شده است.هر چند اين مدعا چندان انطباقي با محتوا و واقعيت بودجهء تقديمي و ايضاً مصوبهء مجلس نداشت اما با توجه به الزام قانوني برنامهء چهارم توسعه و در اين ماههاي پاياني سال دوم اجراي اين قانون و در آستانهء تقديم لايحهء بودجهء سال 76 از سوي دولت به مجلس ميتوان پرسيد كه دولت نهم تاكنون چه اقداماتي را براي عملياتيكردن مادهء 139 قانون برنامهء چهام توسعه و «اصلاح نظام بودجهريزي» كشور كرده است؟ و آيا قرار است همچون سال قبل فقط با بهكارگيري واژه «بودجه عملياتي» از كنار اين الزام قانوني گذشت؟ و آيا قرار است كه داستان غمناك بودجهنويسي به شيوهء سنتي و كهنه همچون گذشته ادامه يابد؟ و آيا ...
نظرات
ali :
... و آيا قرار است كه داستان غمناك بودجهنويسي به شيوهء سنتي و كهنه همچون گذشته ادامه يابد؟ و آيا .. " ( مزروعی )
با احترام به دیدگاه های کارشناسانه و دلسوزانه ی شما نسبت به مسایل بودحه و بودجه نویسی ؛ امیدوارم به این حقیقت خارایی توجه کافی بشود که حتی با دقیق ترین و کارشناسانه ترین بودجه ها نیز نمی توان امیدی به بهبود و کار امدی اقتصاد این جامعه داشت و اشکال اساسی اقتصاد ایران را باید در ادامه ی تشنج کور و بی منطق ما با جامعه ی جهانی دانست و بدون تلاش در راه رفع آن باید در انتظار روزهای فاجعه بار تری بود و به قول نظامی :... من ده ویران دهمت صد هزار
ali - January 16, 2007 12:53 AM