امروزه همه اهل مطالعه و نظر با شاخصي به نام «اميد به زندگي» آشنايي دارند. اين شاخص كه يكي از شاخص‌هاي جهاني براي رتبه‌بندي توسعه يافتگي كشورها به شمار مي‌رود نشانگر آن است كه در هر كشور يك نوزاد در بدو تولد چند سال امكان حيات و زندگي دارد. از زماني كه اين شاخص تعريف و بنيان نهاده شد كشورهاي جهان تلاش كردند با فراهم آوردن امكانات زيستي و بهداشتي بيشتر و بهتر، به ويژه براي دهك‌هاي پايين درآمدي، امكان زندگي بيشتر را به ويژه براي شهروندان خود دامن زنند تا در رده‌بندي جهاني رتبه بهتري را به خود اختصاص دهند. ايران كه در رتبه‌بندي اين شاخص در ميانه قرار دارد شاخص «اميد به زندگي»‌اش براي زنان 74 و براي مردان 72 سال در سال 83 بوده است. يعني هر نوزادي كه در اين سال پا به عرصه حيات در خانوارهاي ايراني مي‌گذاشته، اگر دختر بوده 74 و اگر پسر بوده 72 سال اميد به زندگي براي او وجود دارد و مي‌تواند اميدوار باشد كه به اين حد دست يابد. اما سئوال مهمتر اين است كه با اين «اميد به زندگي» محتوا و كيفيت زندگي شهروندان ايراني چگونه خواهد بود؟ و هر فرد چه افقي را براي محتوا و كيفيت زندگي خود مي‌تواند متصور باشد؟ و به ويژه در دوران نوجواني و جواني كه افراد خطوط اصلي آينده در پيش رويشان را ترسيم و در مسير آنها به حركت در مي‌آيند چقدر اميدوار به تحقق آنچه ترسيم كرده‌اند هستند؟ «چشم انداز زندگي» شاخصي است كه در پاسخگويي به اين وضعيت مطرح مي‌شود و البته شاخصي كيفي و نه كمي است. شاخصي است كه از درون نگرش و رفتار شهروندان هر كشوري مي‌توان آن را به طور نسبي دريافت و با تكيه بر آن به تحليل وضعيت موجود و اصلاح آن پرداخت. يكي از اصلي‌ترين زمينه‌هاي تحقق «عدالت» در هر جامعه‌اي، كه امروزه كمترين اختلافي درباره آن ميان نظريه‌پردازان اقتصادي و اجتماعي وجود ندارد، ايجاد فرصت‌هاي برابر براي شهروندان در عرصه اجتماع براي رشد و تعالي است. اگر دستيابي به ثروت، منزلت و قدرت و زندگي بهتر را انگيزه اصلي فعاليت‌ها و تلاش انسان‌ها بدانيم، در اين مسير آيا همه افراد از فرصت‌هاي برابر برخوردارند؟ و «چشم انداز زندگي» براي هر يك چيست؟

اين را مي‌دانيم كه «چشم اندازهاي زندگي» افراد متاثر از سه نوع امكان هستند:

1- طبقه اجتماعي خاستگاه شهروندان: طبقه‌اي كه در آن به دنيا مي‌آيند و تا سن بلوغ عقلاني در آن پرورش مي‌يابند.
2- مواهب فطري شهروندان(در مقايسه با مواهب بالفعل آنها) و فرصت‌هاي ايشان براي پرورش اين مواهب كه متاثر از طبقه اجتماعي خاستگاه آنهاست.
3- بخت و اقبال مساعد يا نامساعد. يا شانس خوب يا بد شهروندان در جريان زندگي(چگونگي متاثر شدن آنها از بيماري و تصادف، و فرضا، از ادوار بيكاري غيرارادي و ركود اقتصادي).

ملاحظه مي‌شود كه حتي در شرايط يك جامعه بسامان و عادلانه نيز «چشم اندازهاي زندگي» ما به شدت متاثر از امكان‌هاي اجتماعي، طبيعي و غيرمنتظره،‌ و نيز نحوه‌اي است كه ساختار اساسي، از راه ايجاد نابرابري‌ها، از اين تحولات براي دستيابي به اهداف اجتماعي معين استفاده مي‌كنند. اما �%8