« کاهش و یکسان سازی دستوری نرخ سود بانکی | صفحه اول | بازخوانی انقلاب »

4 خرداد 93

نیجریه و مشکل « بوکوحرام »

نیجریه ( به انگلیسی: تلفظ : نایـْجــِریا ، Nigeria) یا به ‌طور رسمی جمهوری فدرال نیجریه کشوری است در غرب آفریقا. پایتخت آن آبوجا و بزرگ‌ترین شهر آن لاگوس ( پایتخت پیشین ) است. جمعیت این کشور ۱۷۰ میلیون نفر و زبان رسمی آن انگلیسی است. نام این کشور از نام رودخانه نیجر گرفته شده ‌است.
تاریخ اولین سکونت در این کشور به ۹ هزار سال قبل از میلاد مسیح باز می‌گردد. با این حال در سده ۱۹ میلادی این کشور مستعمره بریتانیا شد تا اینکه در سال ۱۹۶۰دوباره استقلال خود را به دست آورد. پس از استقلال در دوره‌های مختلف گرفتار حکومت‌های نظامی شد. سرانجام در سال ۱۹۹۹ برای نخستین بار انتخابات آزاد در این کشور برگزار و رئیس جمهور انتخاب شد.
رئیس جمهور نیجریه هم رئیس حکومت است و هم رئیس دولت. رئیس جمهور با رای مردم برای دوره‌ای چهار ساله انتخاب می‌شود که قابل تمدید برای دوره دوم نیز هست.

نظام قانونگذاری این کشور از دو مجلس تشکیل شده‌است : شورای ملی با ۱۰۹ کرسی که با رای مردم برای دوره‌ای چهار ساله انتخاب می‌شوند. و مجلس دیگر این کشور خانه نمایندگان است که ۳۶۰ کرسی دارد و نمایندگانش را مردم برای دوره‌ای چهار ساله انتخاب می‌کنند. سن قانونی در این کشور ۱۸ سال است.
برپایه گزارش صندوق بین المللی پول برای سال ٢٠١٠ تولید ناخالص داخلی این کشور ۲۰۶٫۷ میلیارد دلار ( مقام ٤١ در رده بندی جهانی )، و تولید ناخالص داخلی ( برابری قدرت خرید ) ۳۰۸٫۲ میلیارد دلار ( مقام ٣١ در رده بندی جهانی ) بوده است. ۵۰ میلیون و ۱۳۰ هزار نفر نیروی کار این کشور را تشکیل می‌دهند که ۷۰ درصد آنها در بخش کشاورزی مشغول به کار هستند، و۷۰ درصد از مردم آن زیر خط فقر زندگی می‌کنند.
کالاهای صادراتی این کشور شامل نفت و مواد نفتی، کاکائو و لاستیک است. نیجریه از نظر منابع نفتی دهمین کشور و در میان صادرکنندگان نفت هشتمین کشور و یکی از کشورهای عضو اوپک است. واحد پول این کشور نایرا است.
نیجریه پرجمعیت‌ترین کشور در آفریقا و هفتمین کشور پرجمعیت جهان است. این کشور هم‌چنین پرجمعیت‌ترین کشور جهان با اکثریت سیاه‌پوست است. این کشور به دلیل تنوّع فراوان قومی و نژادی طی چند سال گذشته شاهد درگیری‌های زیادی بوده‌است. سه قوم پرجمعیت این کشور عبارتند از هوسا در شمال مسلمان، یوربا در جنوب و ایبو در شرق غالباً مسیحی. برپایه آمار منتشره ۵۰ درصد از مردم نیجریه مسلمان و ۴۰ درصد مسیحی هستند.
بوکو حرام
« بوکو حَرام » (Boko Haram) (به زبان هوسا به معنی تحصیل دانش و علم غربی حرام است) با نام رسمی (به عربی : جماعة أهل السنة للدعوة والجهاد، و به فارسی : جماعت اهل سنت برای دعوت و جهاد ) یک گروه مسلح و تندرو اسلامی در کشور نیجریه است که خواستار تعطیلی تمامی مدارس نوین و تحمیل قانون شریعت بر تمامی ۳۶ ایالت نیجریه است.
قوانین شریعت اسلامی از سال ۲۰۰۰ میلادی در شمال نیجریه اجرا می‌شود ولی برخی از شورشیان خواهان اجرای قوانین اسلامی در سراسر نیجریه هستند. درگیری‌های مسلمانان تندرو با دولت نیجریه در ایالت‌های کانو، بورنو و یوبه در شمال نیجریه در ماه ژوئیه سال ۲۰۰۹ صدها کشته برجای گذاشت.
از سال ۲۰۰۲ در شمال این کشور درگیری نظامی میان اسلام‌گرایانِ گروه « بوکو حرام » با نیروهای دولتی جریان داشته‌است. گروه « بوکو حرام » در سال ۲۰۰۲ توسط محمد یوسف در مایدوگوری بنیان‌گذاری شد و در سال ۲۰۰۴ به کاما در ایالت یوبه نقل مکان کرد. این گروه در آن‌جا پایگاهی به نام « افغانستان » بر پا کرده‌است. محمد یوسف به‌ شدت با دموکراسی، آموزشِ سکولار و دانش مخالف بود. او سلفی‌‌ست و به شدت تحت تاثیر نظرات ابن تیمیه است. آرای ابن تیمیه مبنای نظریِ مکتب سلفی است. با کشته شدن وی در سال ۲۰۰۹، فرد دیگری به نام ابوبکر شکوه رهبر این گروه شده است. این گروه تاکنون با حملات متعددی به بانکها و رستوران‌ها و فروشگاه‌های بزرگ دست به کشتارهای بی‌رحمانه ای زده است.
شرح عملیات‌ها
این گروه تاکنون عملیات های بسیاری را انجام داده است ازجمله با حمله به روستای ایزگه در ایالت بورنو ۱۰۶ نفر، و در حمله به مناطقی در شمال شرق نیجریه بیش از ۷۵ نفر را به قتل رسانده است. همچنین افراد این گروه کل روستای ماینوک در حدود ۵۰ کیلومتری غرب شهر مایدوگوری را ویران کردند. پیش از این عملیات نیز دو بمب در یک ناحیه پرجمیعت مایدوگوری منفجر کردند – شهری که بوکو حرام اغلب آنجا را هدف گرفته- که باعث کشته شدن تعداد زیادی از مردم شد و بسیاری از کشته‌ها کودک بودند. شبه‌نظامیان « بوکوحرام » در ۱۶ اردیبهشت ۹۳ (۶ مه ۲۰۱۴) با حمله به روستای "گامبورو" در شمال شرق این کشور دست‌کم ۲۰۰ نفر از اهالی این روستا را به قتل رساندند و صدها خانه را به آتش کشیدند. قربانیان به ضرب گلوله، در پی حمله یا در پی آتش‌سوزی خانه‌های‌شان کشته شدند. گفته شد که ۱۶ مامور پلیس نیز در میان کشتگان این کشتار بودند. همچنین مهاجمان در حمله خود بزرگ‌ترین بازار روستا را با تمام کالاهای آن که برای صادرات آماده شده بودند آتش زدند. آخرین عملیات این گروه که هنوز در سرخط اخبار جهان قرار دارد ربودن ۲۷۶ دختر دانش آموز است.
این گروه در آوریل ۲۰۱۴ اقدام به ربودن ۲۷۶ دختر دانش آموز از منطقه شبوک در ایالت بورنو کرد. این دختران ۱۶ تا ۱۸ ساله از یک مدرسه شبانه روزی در شمال شرقی نیجریه ربوده شدند. گفته می شود حدود ۵۰ تن از این دختران پس از ربوده شدن موفق به فرار شده اند. دو هفته پس از آن ابوبکر شکوه رهبر این گروه تروریستی در یک نوار ویدیویی ضبط شده اعلام کرد این دانش آموزان را به عنوان برده معامله می‌کند. وی صراحتا اعلام کرد این دختران در بازار برده‌ها فروخته می‌شوند و یا با زور به ازدواج مردان درمی آیند. وی همچنین گفت که خودش با دو تن از این دختران که یکی ۱۲ ساله و دیگری ۹ ساله است، ازدواج می‌کند. وی دمکراسی و آموزش‌های غربی و تحصیل دختران را مورد حمله قرار داد و گفت این دانش آموزان را ربوده زیرا تحت آموزش های غربی قرار داشتند. همچنین گزارش هایی منتشر شده که نشان می دهد برخی از این دختران با قیمتی حدود ۱۲ دلار در کشورهای همسایه در مرز چاد و در کامرون به فروش رسیده‌اند. در همان روز انتشار ویدئوی رهبر گروه، هشت دختر دیگر نیز در روستای وارابه در ایالت بورنو ربوده شدند، دختران ربوده شده بین ۱۲ تا ۱۵ سال داشتند.
مداخله کشورهای قدرتمند غربی
بازتاب عملیات تروریستی این گروه در اخبار جهانی و به ویژه ربودن دختران باعث شده است که دولت های آمریکا، انگلیس و فرانسه آمادگی خود را برای کمک به دولت نیجریه برای مقابله با این گروه اعلام کنند، و دولت نیجریه برای یافتن تروریست‌های « بوکوحرام »، بیش از هرچیز به اطلاعات سرویس‌های مخفی آمریکا امید بسته است. دفتر ریاست جمهوری آمریکا اعلام داشته که در سطح سیاسی و نظامی با این موضوع برخورد خواهد کرد، اما به هیچ عنوان نیروی نظامی به نیجریه نخواهد فرستاد و احتمالاً به ارتش نیجریه در عملیات نجات دختران ربوده شده کمک خواهد کرد. بنظر می رسد که مقابله با این گروه تروریستی به یکی از چالش های اصلی دولت نیجریه تبدیل شده است، و بدون کمک کشورهای قدرتمند غربی قادر به مهار و سرکوب این گروه نخواهد بود.
ریشه های فکری و پایگاه اجتماعی
کالبد شکافی ریشه های فکری شکل گیری « بوکو حرام » را باید در رخدادهای مرتبط با جهان اسلام، و به ویژه دوران جهاد در افغانستان و ظهور " طالبان " و در پی آن " القاعده " و شاخه های آن در افریقا جستجو کرد. مسلمانان نیجریه که سنی و مالکی مذهب اند نوعاً مسلمانانی مسالمت جو و آرام اند، اما این رخدادهای جهانی از یک سو، و فقر مفرط در شمال نیجریه و اعمال تبعیض مادی و مذهبی از سوی دیگر توسط دولت حاکم باعث شده است که از میان این مسلمانان عده ای غالباً جوان جذب تفکر سلفی و جهادی شوند و رو به جنگ مسلحانه با دولت آورند. اینکه این گروه توانسته است بیش از ده سال دوام آورد و عملیات پرشماری را انجام دهد حاکی از نوعی پایگاه اجتماعی برای این گروه در میان مسلمانان نیجریه است. اینکه عِدّه و عُدّه این گروه چه میزان است؟ و از کجا و چه منابعی پشتیبانی مالی شده و سلاح تهیه می کند؟ و آیا به دیگر شاخه های القاعده در افریقا مرتبط هست یا به استقلال عمل می کند؟ بروشنی معلوم نیست، و از اینرو مقابله با این گروه بدون پاسخ به این سئوالات بسیار دشوار می نماید، اما مهمتر از مقابله با این گروه توجه به زمینه ها و بستر اجتماعی ای است که برای این گروه پایگاه اجتماعی در شمال نیجریه فراهم آورده است و آن فقر مفرط و تبعیضی مادی و مذهبی است که سال هاست اکثریت جمعیت مسلمان نیجریه را به ویژه در مناطق شمالی این کشور رنج می دهد، و طبعاً تا زمانی که دولت نیجریه برنامه ای برای از بین بردن این فقر مفرط و تبعیض نداشته باشد، بعید بنظر می رسد که با برخورد های نظامی و امنیتی حتی با کمک کشورهای قدرتمند غربی بتواند به مهار و سرکوب این گروه بپردازد، و بهترین کمک کشورهای غربی به دولت نیجریه برای مقابله با این گروه می تواند مشاوره و همکاری برای ارائه و اجرای برنامه توسعه در این کشور برای فقر زدایی و رفع تبعیض مادی و مذهبی بین مسلمانان و دیگر ادیان و اقوام باشد.





   ارسال نظر:

 

all right reserved for dreamdesign.ir  - © Copyright 2007