ارزیابی عملکرد اقتصادی سه ساله دولت نهم در انطباق با برنامهء چهارم

ریئس دولت نهم  سال ۸۶ در دو گزارش اقتصادی، (یکی در دیدار با فرماندهان بسیج و دیگری در مصاحبه با صدا و سیما) ادعا کردند: « این بیانگر این است که ما از قانون برنامه جلو زده‌ایم.»  اما اخیرا در مصاحبه با سیمای جمهوری اسلامی در پاسخ به این سوال که برخی می گویند آمار و ارقامی که دولت ارائه می کند با واقعیت تطبیق ندارد یا اینکه اهداف برنامه چهارم توسعه محقق نشده است، اظهار داشت؛ “برنامه چهارم توسعه هنوز تمام نشده و باید نتایج اجرای این برنامه را در سال جاری و سال آینده استخراج کنیم تا معلوم شود چقدر اهداف برنامه محقق شده است.” وی با بیان اینکه به طور متوسط سه برنامه توسعه پیشین ۶۵ – ۶۴ درصد محقق شده و هیچ کدام نزدیک به صد درصد محقق نشده اند، افزود؛ “اما مطمئن باشید بالای ۸۵ -۸۰ درصد برنامه چهارم توسعه محقق خواهد شد.”در ادامه ایشان با اشاره به اینکه آخرین میزان رشد اقتصادی کشور ۲/۷ درصد بوده است و هدف برنامه چهارم توسعه ۸ درصد بوده، خاطرنشان کرده؛” این نشان می دهد تقریباً ۹۰ درصد از هدف برنامه چهارم توسعه در زمینه رشد اقتصادی محقق شده و این رشد بالایی است.” رئیس دولت نهم با بیان اینکه در صادرات غیرنفتی هدف برنامه چهارم محقق شده و از آن رد شده ایم، اظهار داشت :” در برخی بخش ها از اهداف برنامه چهارم توسعه عبور کردیم اما در بخش های دیگر شرایط اجازه نداده است به اهداف پیش بینی شده دست پیدا کنیم. اما مجموعاً بالای ۸۵ درصد از اهداف برنامه چهارم توسعه محقق شده است. ” وی در خصوص برخی اظهارنظرها مبنی بر اینکه آمار ارائه شده از سوی دولت با واقعیت منطبق نیست، تاکید کرد؛” این اظهارنظرها از آن بی انصافی ها است که در حق دولت انجام می شود و این در حالی است که اعداد مذکور را همان دستگاه هایی ارائه می کنند که در دولت های قبل نیز ارائه می کردند و بسیاری از افراد عضو این نهاد ها همان افراد سابق هستند، لذا این درست نیست که بگوییم آمار ها غلط است چون همه آمارهای دولت های گذشته نیز زیر سوال می رود.”

در ادامه با استناد به گزارش نظارتی سال دوم اجرای قانون برنامه چهارم منتشره توسط نهاد ریاست جمهوری ( البته با تاخیر یکسال و نیمه نسبت به وظیفه و تکلیف قانونی دولت در این باره ) و گزارشات بانک مرکزی  به بررسی و ارزیابی و راستی آزمایی این مدعاهای رئیس دولت نهم خواهم پرداخت تا درجه انصاف ایشان و منتقدان معلوم شود ؟و ازآنجا که فرصت ارزیابی عملکرد و نتایج اجرای سه برنامه توسعه قبلی در انطباق با پیش بینی های آن برنامه ها در رابطه با مدعای رئیس دولت نهم نیست تنها به این بسنده می کنم که برخلاف مدعای ایشان میزان موفقیت اجرای قانون برنامه سوم توسعه توسط دولت خاتمی ۹۵ درصد بوده و فقط این بخش سخنشان که اجرای ” هیچ کدام نزدیک به صد درصد محقق نشده اند ” درست می باشد . از اینرو فقط به «ارزیابی عملکرد اقتصادی سه ساله دولت نهم در انطباق با برنامهء چهارم» می‌پردازم و در عین حال نویسنده آمادگی خود را جهت هر گونه گفت‌وگو و مناظره‌ای در این باره و در هر سطحی و مکانی اعلام می‌دارد . مبنای این ارزیابی نیز دو جدول ذیل می‌باشد :

بر پایهء جدول (۱) ملاحظه می‌شود که ارزیابی عملکرد اقتصادی کشور درسه سال ۸۴ ، ۸۵ و ۸۶ ( دورهء مسوولیت دولت نهم ) در انطباق با اهداف کمی هدفگذاری شده در برنامه به جز در مورد رشد صادرات غیرنفتی ، که مورد تاکید و مانور رئیس دولت نهم قرار گرفته است ، منفی است و قطعا این مدعای رییس دولت نهم که با استناد به گزارش‌های مورد اشاره قبلااظهار داشتند : «و این بیانگر این است که ما از برنامه جلو زده‌ایم» و اخیرا گفته اند :” اما مطمئن باشید بالای ۸۵ -۸۰ درصد برنامه چهارم توسعه محقق خواهد شد.” نادرست است و اینکه ایشان با تکیه برنرخ رشد ۲/۷ درصدی برآوردی اقتصادی سال ۸۷ ( که تاکنون ازسوی هیچیک از مراجع آماری کشور اعلام نشده و در نماگرهای منتشره بانک مرکزی برای شش ماهه اول سال ۸۷ نیز جایش خالی است ! ) مدعی شده اند :  ؛” این نشان می دهد تقریباً ۹۰ درصد از هدف برنامه چهارم توسعه در زمینه رشد اقتصادی محقق شده و این رشد بالایی است.”حتی اگر این رقم تحقق یابد ، باز هم مدعای ایشان نادرست است برای اینکه اگر این رقم هم تحقق یابد و آنرا در جدول قرار دهیم به نرخ رشد متوسط سالانه ۵/۶ درصد برای سال های اجرای این برنامه دست می یابیم که نسبت به نرخ رشد متوسط سالانه ۸ درصد پیش بینی شده در برنامه برای این سالها حاکی از موفقیت ۸۱ درصدی است  و نه تقریبا ۹۰ درصد ! واز آ‌ن‌جا که در میان شاخص‌های کلان اقتصادی هر کشور «نرخ رشد اقتصادی» به گونه‌ای بازتاب دهندهء مجموعهء عملکرد اقتصادی یک کشور می‌باشد و به عبارتی، این شاخص نشان‌دهندهء نتیجهء کلی عملکرد اقتصادی کشور طی یک‌ سال است و ارتباط مستقیمی با میزان درآمد ارزی کشور، جریان تشکیل سرمایه، بهره‌وری عوامل تولید و اشتغال نیروی کار، بودجهء دولت، میزان واردات و صادرات، جمعیت و… دارد و حرکت این شاخص به میزان منابع و امکاناتی که در اقتصاد کشور بکار گرفته می شود وابسته است ، و با یادآوری اینکه میزان منابع ارزی که توسط دولت نهم دراین چهار سال از درآمد نفت هزینه کرده ، در مقایسه با آن‌چه در برنامه پیش‌بینی شده ، بیش از ۳ برابر بوده است (۲۰۳ میلیارد دلار در مقایسه با ۲/۶۴ میلیارد دلار )  آنگاه بهتر می شود میزان درستی مدعا و انصاف رئیس دولت را محک زد ؟ و در این صورت معلوم نیست چرا آقای احمدی‌نژاد و همکاران و همفکرانش با حمله به منتقدان دولت آن‌ها را دایم به ارایهء آمارهای جعلی و ساختگی و سیاه نمایی و دشمنی و…و بی انصافی متهم می‌کنند!   

نرخ رشد اقتصادی در سه سال گذشته در انطباق با اهداف پیش‌بینی شده در برنامهء چهارم با وجود منابع فراوان به‌کارگرفته شده، فاصلهء معناداری را نشان می‌دهد ، و البته در مورد نرخ رشد سرمایه‌گذاری در دوره مسئولیت دولت نهم این وضعیت فاجعه بارتر است و این نرخ رشد نه تنها نسبت به گذشته افزایش پیدا نکرده است بلکه نسبت به عملکرد این شاخص در دوره اجرای قانون برنامه سوم توسعه ( ۷۹ الی ۸۳ ) به نصف کاهش یافته است و طبعا اینگونه عملکرد همهء آمارها و مدعاهای ارئه شده ازسوی دولتمردان دولت نهم در باره سرمایه‌گذاری های انجام شده اعم از داخلی و خارجی را در دوره دولت نهم  زیرسوال می‌برد !

جالب آن‌که رییس دولت نهم سال گذشته در دیدار با فرماندهان بسیج ادعا کرد: «ما در این دولت به رشد شش و هفت درصدی خواهیم رسید و جلوی جیب خیلی‌ها را خواهیم گرفت.» هرچند ارتباط چندانی بین نرخ رشد و جیب خیلی ها نمی توان یافت ولی ایشان در مصاحبه دیگری با صدا و سیما سقف این مدعا را باز هم بالا برد و گفت: «ما این ظرفیت را داریم که دارای رشدی ۹ الی ۱۰ درصدی شویم.» و البته معلوم نکردند با این وضعیتی که بدنبال بحرال مالی جهانی و قیمت نفت و بودجه دولت پیدا شده است تکلیف نرخ رشد در سال جاری و آتی چه خواهد شد؟ و این پیش بینی رئیس دولت چگونه تحقق خواهد یافت ؟ قطعا آرمان‌گرایی برای دولت نهم در این حد بسیار قابل ستایش است و باید دعا کرد که چنین شود، اما آیا واقعیت‌ها نیز همین را نشان می‌دهد ؟ وآیا باید همه منتقدان را با چوب اینگونه نوازش کرد  :” این اظهارنظرها از آن بی انصافی ها است که در حق دولت انجام می شود و این در حالی است که اعداد مذکور را همان دستگاه هایی ارائه می کنند که در دولت های قبل نیز ارائه می کردند و بسیاری از افراد عضو این نهاد ها همان افراد سابق هستند، لذا این درست نیست که بگوییم آمار ها غلط است چون همه آمارهای دولت های گذشته نیز زیر سوال می رود.” و البته باز بدون آنکه معلوم دارند کدام منتقد کدام آمارهای دولت را زیر سئوال برده است ؟ اتقاقا منتقدان و به ویژه آنهایی که در همان دستگاهها بوده اند بیش از دولتمردان بر کاربرد آمار صحیح دقت و تاکید دارند و از اینروست که دولت را مورد نقد و پرسش قرار می دهند و بطور مثال می پرسند دولتی که با صرف بالاترین هزینهء ارزی نسبت به دولت‌های قبلی و بیش از ۲۰۳ میلیارد دلار در اقتصاد کشو در چهار سال ( بیش از ۲۹/۱ برابر هزینه ارزی ۸/۱۵۷ میلیارد دلار هشت سال دولت خاتمی ) نتیجه عملکرد اقتصادی‌اش دستیابی به نرخ رشد اقتصادی متوسط سالانه ۵/۶ درصد بوده است چگونه می‌تواند این نرخ رشد را به هشت یا ۹ الی ۱۰ درصد برساند ؟ و چرا رئیس دولت چنین ادعایی را مطرح کرده است؟ و چرا…؟‌ هر چند رخداد الهام و معجزه در دولت نهم و توسط این دولت امری پذیرفتنی و عادی است ! نگاه به جدول(۱) بخوبی نشان می دهد که میزان عدم موفقیت دولت نهم در مقایسه با پیش بینی اهداف کمی قانون برنامه چهارم توسعه بسیار بالاست و قطعا به میزان ۶۴-۶۵ درصدی که آقای احمدی نژاد به اجرای برنامه های قبلی نسبت داده است ، نمی رسد .

  اگر از همه اینها بگذریم و وعده های فراوان آقای احمدی نژاد در هنگام تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری و پس از آنرا در باره بردن درآمد نفت به سر سفره های مردم ومبارزه با فقر و فساد و تبعیض و عدالت محوری و …بیاد آوریم و بپذیریم که دولت نهم نخواسته است به قیمت افزایش نرخ رشد اقتصادی به فقرا و مستضعفان و متوسطان جامعه فشار اقتصادی وارد شود و عدالت اقتصادی و اجتماعی را قربانی رشد نماید بازهم با نگاهی به جدول (۲) مشاهده می شود که عملکرد دولت نهم در این باره نیز منفی است و برپایه گزارشات بانک مرکزی و مرکز آمار ایران بر دامنه فقر و شکاف طبقانی در کشور افزوده شده است . و اگر سال آخر مسئولیت هر دولتی را سال پاسخگویی به عملکردش بدانیم آیا این حق شهروندی تک تک ایرانیان و از جمله منتقدان نیست که از مسئولان دولت نهم بپرسند که به چند درصد از وعده های اقتصادی فراوان خود به مردم  عمل کرده است ؟ و آیا دولتمردان نباید پاسخگو باشند؟ و آیا…

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *