23 آبان 97

حاکمیت استبدادی و پاکدستی

ما می توانیم در آئینه تاریخ روند تحولات جوامع و از جمله جامعه خود را مرور کنیم و بشناسیم. این شناسایی به ما برای فهم بهتر و دقیق تر مسائل جامعه کمک کرده و به نوع مواجهه‌ای که می خواهیم به عنوان یک شهروند، و به ویژه یک فعال سیاسی و اجتماعی با این مسائل داشته باشیم، نگاهی واقع بینانه و افقی وسیع تر می دهد. ضمن اینکه ما را با ریشه‌هایمان در سرزمین و تاریخ مان پیوند می دهد و پای ما در سنت‌هایمان برای رویارویی خردمندانه با دنیای مدرن و سازگاری بین سنت و مدرنیته محکم داشته و فرزند زمانه مان می سازد. خواندن تاریخ برای من چنین مفهوم و معنایی دارد و از اینرو از هر فرصتی برای خواندن کتاب‌های تاریخی استفاده کرده و با خواندن هر کتاب خود را در آئینه تاریخ دیده و بازنگری می کنم.

ادامه "حاکمیت استبدادی و پاکدستی" »

18 آبان 97

آئینه تاریخ

نسل من بیاد می آورد، و برای یادآوری نسل هایی که پس از انقلاب زاده شده اند، آخرین شاه ایران در سال ۵٤ در سایه افزایش افسانه ای درآمد نفت، وابستگی و دلگرمی به قدرت های غربی، برگزاری موفقیت آمیز جشن ۲۵٠٠ ساله شاهنشاهی با حضور سران ۵۵ کشور و تغییرتاریخ از هجریشمسی به شاهنشاهی، سرکوب و مهارمنتقدان و مخالفان حکومت با اعدام و به بند کشیدن بسیاری از چریک های عضو گروه های سیاسی و مسلح، تشکیل یک ارتش مدرن و مجهز به آخرین سلاح های روز، و انحلال دو حزب فرمایشی مردم (غلامان خانه زاد) و ایران نوین (چاکران جان نثار) در یک حزب نمایشی رستاخیز، خود را در اوج قدرت می دید و از زبان شاه و تبلیغات رسمی، ایران درحال رسیدن به دوازه های تمدن بزرگ تصور و تصویر می شد. بیان اینکه ایران پنجمین قدرت نظامی دنیا و قدرت برتر و ژاندارم خلیج فارس و منطقه خاورمیانه است سرخط اخبار بود، و خلاصه بنا به " یادداشت های علم " شاه سرسختانه باور داشت که هیچ ایرادی به شیوه حکمرانی و فرمانروایی اش نیست و اگر افراد یا گروهی به مخالفت با او برمی خیزند، صرفا به علت نادانی و بی خبری از دستآوردهای حاکمیت اوست. او چنان خود را مسلط بر اوضاع و آگاه از تحولات کشور می پنداشت که طی گفتگویی باجیمزکالاهان وزیر امور خارجه وقت انگلستان مدعی می شود :" من فکرم همیشه متوجه سی سال آینده است. ."

ادامه "آئینه تاریخ" »

4 آبان 97

نهادهای محافظه کار و جبر تغییرات

نظریه پردازان نهادگرا با تکیه بر شواهد تجربی تاریخی براین نکته بارها تاکید کرده اند که توسعه یافتگی یا عقب ماندگی، سرنوشت و تقدیر تاریخی هیچ ملت و کشوری نیست، بلکه در کلیت این نهادهای سیاسی و اقتصادی برآمده از عملکرد درونی هرجامعه، که می تواند آگاهانه یا حتی تصادفی باشد، و برهم کنش آنهاست که مسیر توسعه یا عقب ماندگی یک ملت و کشور را رقم زده و می سازد. از اینرو اهمیت و نقشی که " نهادها " ی سیاسی و اقتصادی در طی مسیر کشورها و نتایجی که ببار آورده و می آورند، مارا به اندیشه و تامل جدی در باره وجود و عملکردها این نهادها وامی دارد.

ادامه "نهادهای محافظه کار و جبر تغییرات" »

1 آبان 97

چرا شاه نتوانست؟

سئوال این است چرا رژیم پهلوی نتوانست انقلاب و سقوط خود را پیش بینی کند؟ یا بگونه دیگرچرا شاه نتوانست جلوی انقلاب و سقوط خود را بگیرد؟
دراینکه رژیم پهلوی همه امکانات مالی و فیزیکی و تبلیغاتی و بخش غالب نیروی انسانی کشور ( اعم از سخت افزاری و نرم افزاری) را دراختیار داشت، شکی نیست، و دراینکه رژیم با تکیه بر درآمد نفت به ویژه پس از افزایش قیمت آن از سال ۱۳۵٠ به بعد توانسته بود یک ارتش و نیروی نظامی مدرن و سرکوبگر و یک سازمان امنیت قوی و رعب انگیز و یک نظام اداری بوروکراتیک فراهم آورد و تا حدودی روند توسعه اقتصادی کشوررا جهت دهد، کمتر تردید می توان کرد، و دراینکه رژیم روابط تنگاتنگ و نزدیکی با کشورهای قدرتمند غربی داشت و از همه امکانات اطلاعاتی و امنیتی و نظامی آنها برای تثبیت و بقایش استفاده می کرد، و این کشورها نیز در پی حفظ این " ژاندارم منطقه " بودند هم هیچگونه شکی نمی توان داشت، پس چرا این رژیم که در سال ۱۳۵٠ با تبختر جشن های پرهزینه ۲۵٠٠ ساله شاهنشاهی را براه انداخت، و در پی آن شعار رسیدن ایران به دروازه های تمدن بزرگ را مطرح کرد، و با صرف هزینه کلان از درآمد نفت در پی تبدیل شدن به برترین قدرت نظامی منطقه برآمد، و با همین اعتماد به نفس و جاه طلبی بود که به مناسبت پنجاهمین سال سلطنت پهلوی پدر و پسر مبداء تاریخ رسمی کشور را از هجری شمسی به تاریخ شاهنشاهی تبدیل کرد، نتوانست انقلاب مردم و سقوط خود را، آنهم در کمتر از سه سال در پی این تغییر تاریخ پیش بینی کند؟

ادامه "چرا شاه نتوانست؟" »

21 مهر 97

شفافیت استخدام های دولتی

در اصل ۴٣ قانون اساسی آمده است: "برای‏ تأمین‏ استقلال‏ اقتصادی‏ جامعه‏ و ریشه‏ کن‏ کردن‏ فقر ومحرومیت‏ و برآوردن‏ نیازهای‏ انسان‏ در جریان‏ رشد، با حفظ آزادی‏ او، اقتصاد جمهوری‏ اسلامی‏ ایران‏ بر اساس‏ ضوابط زیر استوار می‏ شود:

۱- تأمین‏ نیازهای‏ اساسی : مسکن‏، خوراک‏، پوشاک‏، بهداشت‏، درمان‏، آموزش‏ و پرورش‏ و امکانات‏ لازم‏ برای‏ تشکیل‏ خانواده‏ برای‏ همه‏.

۲- تأمین‏ شرایط و امکانات‏ کار برای‏ همه‏ به‏ منظور رسیدن‏ به‏ اشتغال‏ کامل‏ و قرار دادن‏ وسایل‏ کار در اختیار همه‏ کسانی‏ که‏ قادر به‏ کارند ولی‏ وسایل‏ کار ندارند، در شکل‏ تعاونی‏، از راه‏ وام‏ بدون‏ بهره‏ یا هر راه‏ مشروع‏ دیگر که‏ نه‏ به‏ تمرکز و تداول‏ ثروت‏ در دست‏ افراد و گروه‏ های‏ خاص‏ منتهی‏ شود و نه‏ دولت‏ را به‏ صورت‏ یک‏ کارفرمای‏ بزرگ‏ مطلق‏ درآورد. این‏ اقدام‏ باید با رعایت‏ ضرورت‏ های‏ حاکم‏ بر برنامه‏ریزی‏ عمومی‏ اقتصاد کشور در هر یک‏ ازمراحل‏ رشد صورت‏ گیرد.

۳- تنظیم‏ برنامه‏ اقتصادی‏ کشور به‏ صورتی‏ که‏ شکل‏ و محتوا و ساعت‏ کارچنان‏ باشد که‏ هر فرد علاوه‏ بر تلاش‏ شغلی‏، فرصت‏ و توان‏ کافی‏ برای‏ خودسازی‏ معنوی‏، سیاسی‏ و اجتماعی‏ و شرکت‏ فعال‏ در رهبری‏ کشور و افزایش‏ مهارت‏ وابتکار داشته‏ باشد

۴- رعایت‏ آزادی‏ انتخاب‏ شغل‏، و عدم‏ اجبار افراد به‏ کاری‏ معین‏ وجلوگیری‏ از بهره‏ کشی‏ از کار دیگری‏..."

ادامه "شفافیت استخدام های دولتی" »

15 مهر 97

سالی دیگر گذشت و هنوز در راهم

گفته اند انسان موجودی است ناشناخته، و این سخنی حق و بسیار دقیق و قابل تامل و تدبر است، چراکه با نگاهی به تجربه های حیات انسانی اطرافمان براحتی در می یابیم که نوع انسان چه ابعاد و سرمایه های وجودی متنوع و نهفته ای دارد که هر بعد و وجهش در عمل انسانی تجلی یافته و ظهور خارجی پیدا می کند. دنیای ما دنیای تجلیات عینی ماهیت انسانی است، ماهیتی که برپایه آموزه های دینی رنگین کمانی از ابعاد خاکی تا افلاکی انسان را به نمایش می گذارد. و از اینروست که در روایتی آمده است : هر کس نفس خود را شناخت به تحقیق خدای خود را شناخته است.

ادامه "سالی دیگر گذشت و هنوز در راهم" »

14 مهر 97

حاکمان علیه خود

در حالیکه به چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی نزدیک می شویم، بدلائل شرائط محیطی و محاطی کشورمان، بار دیگر چرائی وقوع انقلاب اسلامی، به ویژه از سوی نسل هایی که تجربه زندگی در رژیم سلطنتی پهلوی و حضور در انقلاب را نداشته اند، مورد سئوال و پرسش قرارگرفته است. البته در سال های پس از انقلاب صدها کتاب و هزاران مقاله و گزارش برای تحلیل چگونگی رخداد انقلاب و پیامدهای آن نوشته شده است، اما با گذشت زمان و در ارزیابی های پسینی، و غالباً با توجه و نظر به آثار و عملکرد نظام و حاکمیت برآمده از انقلاب، برخی پرسشگران این بحث و سئوالات را مطرح می کنند که آیا انقلاب می توانست رخ ندهد؟ و آیا رژیم گذشته، که در جهت مدرن سازی ایران گام برمی داشت، می توانست با اصلاحات وضعیت بهتری بسازد؟ و آیا بهتر نبود که روشنفکران و تحول خواهان فرصت اصلاحات به رژیم می دادند و به قافله انقلاب نمی پیوستند تا به وضعیت بهتری دست یابیم؟ و آیا...

ادامه "حاکمان علیه خود" »

7 مهر 97

صنعت گردشگری؛ نجات بخش اقتصاد ایران

اقتصاد ایران بدلیل تشدید تحریم های یک جانبه آمریکا روزهای سختی را سپری می کند و کاهش نرخ برابری ریال با ارزهای خارجی باعث نگرانی و تشویش روانی شهروندان شده است. در این مقال در پی تحلیل عوامل موثر در کاهش ارزش پول ملی در برابری با ارزهای خارجی نیستم اما این روشن است که کاهش عرضه ارز از سوی بانک مرکزی بدلیل محدودیت هائی که در صادرات نفتی و روابط بانکی ایران با دیگر کشورها برای دریافت های ارزی حاصل از فروش نفت و گاز بوجود آمده است از یکسو، و افزایش تقاضای ارز از سوی دیگر، بدلیل عدم اطمینانی که نسبت به وضعیت اقتصادی در ذهنیت شهروندان دامن زده شده است، بعلاوه سیاست های نادرستی که از سوی دولت و بانک مرکزی درماه های اخیر اجرا شده است، دست بدست هم داده و وضعیت نابسامان کنونی را بوجود آورده است، وضعیتی که تاثیرات وخیم و نگران کننده ای به لحاظ روانی و اقتصادی در جامعه برجای گذاشته و به ویژه درآمد و سفره اقشار فقیر و متوسط را به خطر انداخته است.

ادامه "صنعت گردشگری؛ نجات بخش اقتصاد ایران" »

درس آموزی از تاریخ

اگر کارنامه رژیم سابق را مورد بررسی و ارزیابی قرار دهیم درخواهیم یافت که عملکرد اقتصادی رژیم در قالب اجرای دو برنامه عمرانی سوم و چهارم در سالهای ۱۳۴۱ الی ۱۳۵۱ موفق ترین دوران تاریخ اقتصادی معاصر کشورمان بوده است. برپایه گزارش های رسمی منتشره شاخص های اقتصاد کلان کشور در این دهه اینگونه گزارش شده است : نرخ رشد متوسط سالانه تولید ناخالص داخلی به قیمت عوامل ۱۱/۱، تشکیل سرمایه ثابت ناخالص داخلی بخش خصوصی ۱۱/۲ و بخش دولتی ۱۸/۵، نرخ تورم ۲/۴، و نرخ رشد جمعیت ۲/۸ درصد بوده است. در سایه چنین عملکردی در پایان سال ۱۳۵۱ و به قیمت ثابت، تولید ناخالصداخلی ۲۱۶ درصد، درآمد سرانه ۱۱۹ درصد، جمعیت ۳۵ درصد، ارزش افزوده بخش صنعت ۳۰۳ درصد و تشکیل سرمایه ثابت ناخالص داخلی ۲۸۸ درصد، در مقایسه با سال ۱۳۴۰ افزایش یافت. ( به نقل از کتاب موج دوم تجدد آمرانه در ایران، تاریخ برنامه های عمرانی سوم تا پنجم، سعید لیلاز، انتشارات نیلوفر، ۱۳۹۲ )

ادامه "درس آموزی از تاریخ" »

1 مهر 97

جامعه جنبشی، جامعه مدنی

بررسی و کالبدشکافی تاریخ معاصر ایران نشان می دهد که در یک قرن و نیم اخیر بطور متوسط بین هر ٨ تا ١٠ سال کشور شاهد یک نهضت اعتراضی، شورش اجتماعی یا انقلاب برای دستیابی به حاکمیت قانون در سایه عدالت، آزادی، مردمسالاری و توسعه همه جانبه بوده است اما به رغم همه این مبارزات و تحمل هزینه های گرانسنگ هنوز نتوانسته است به این هدف دست یابد، و از اینرو جامعه ما ویژگی ای بخود گرفته که آنرا می توان ذیل عنوان « جامعه جنبشی » صورت بندی کرد. البته برخی نظریه پردازان با توجه به همین موضوع عناوینی همچون " جامعه کوتاه مدت " یا " جامعه کلنگی " را برای تبیین وضعیت جامعه ایرانی مناسبتر دانسته اند که به لحاظ مضمونی و تحلیلی تفاوت چندانی با « جامعه جنبشی » ندارد، و همه این عناوین بر یک واقعیت تلخ اشارت دارند و آن اینکه جامعه ما بدلیل فقدان سامان سیاسی درست و مناسب و پاسخگو به مطالبات جاری شهروندان هراز گاه دچار تب و تاب غیرقابل پیش بینی شده و غلیانی می کند که سامان زندگی جاری مردم را بهم می ریزد و هزینه های سنگینی را بر دوش بسیاری از افراد و جامعه سرریز می کند.

ادامه "جامعه جنبشی، جامعه مدنی" »

 

 
   


all right reserved for dreamdesign.ir  - © Copyright 2007