31 اردیبهشت 98

بنشین برلب جوی گذر عمر ببین

امروز با دیدن این عکس بیاد دوران دبستانم در مارچین افتادم. سال 1344 کلاس سوم یا چهارم دبستان! دو معلمی که درعکس دیده می شوند در زمره اولین سپاهیان دانشی بودند که به روستاها اعزام شده بودند. تا جائیکه بیادم مانده نفر سمت راست با لباس شخصی آقای شیرزاد نام داشت و ترک و تبریزی بود و بسیار اجتماعی و گرم، و نفر سمت چپ که لباس نظامی دارد آقای فرامرزی و اهل سیستان و بلوچستان بود. متاسفانه پس از اتمام دوران سربازی شان و رفتن به دیار خود دیگر هیچ خبر و اطلاعی از آنها ندارم، و امیدوارم هرکجا هستند به سلامت باشند که با آموختن به من، مرا مدیون و بنده خود ساخته اند!

ادامه "بنشین برلب جوی گذر عمر ببین" »

25 اردیبهشت 98

حاکمیت ملی و اصل همه پرسی

پس از پیروزی انقلاب اسلامی در بهمن ماه سال ٥٧ تاکنون سه « همه پرسی » در کشورمان انجام شده است: « همه پرسی » برای تعیین نوع نظام در تاریخ ١١ و ١٢ فروردین ماه سال ٥٨، « همه پرسی » برای تایید قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در ١١ و ١٢ آذر ماه سال ٥٨، و « همه پرسی » برای تایید بازنگری و اصلاح در قانون اساسی در ٦ مرداد سال ٦٨. « همه پرسی » اول و دوم مقدم بر تصویب و تایید قانون اساسی و با فرمان رهبری انقلاب اسلامی امام خمینی انجام شده است اما در مورد انجام « همه پرسی » سوم، با توجه به اینکه قانون اساسی مصوب سال ٥٨ در مورد نحوه اصلاح و بازنگری در این قانون ساکت بوده و در اصل مربوط به وظائف و اختیارات رهبری ( اصل ١١٠ ) نیز ذکری از صدور " فرمان همه پرسی " توسط رهبری نیامده بود طبعا باید مستند و مستفاد به اصل ششم این قانون که بیان می دارد:" در جمهوری اسلامی ایران امور کشور باید به اتکاء آراء عمومی اداره شود، از راه انتخابات: انتخاب رئیس جمهور، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، اعضای شوراها و نظایر اینها، یا از راه همه‏پرسی در مواردی که در اصول دیگر این قانون معین می‌گردد. " باشد که راه « همه پرسی » را بروی نظام سیاسی مستقر برای اداره امور کشور باز گذاشته است و امام خمینی با استفاده از این ظرفیت و پس از تجربه اجرای ده ساله قانون اساسی مصوب سال ٥٨ و دریافت نقاط قوت و ضعف و ابهامات آن، برای اصلاح و بارنگری در قانون اساسی اقدام کرده است.

ادامه "حاکمیت ملی و اصل همه پرسی" »

14 اردیبهشت 98

تسخیر جامعه مدنی

پس ازانتخابات نمایشی و فرمایشی مجلس هفتم، روزنامه همشهری، که اداره اش در دستان مردان احمدی نژاد افتاده بود، بقلم یکی از روشنفکران ارگانیک جناح اقتدارگرا مقاله ای انتشارداد با این عنوان : « تسخیر جامعه مدنی »
دراین مقاله نویسنده تلاش کرده بود با استفاده از نظریه های آنتونیو گرامشی درمورد چگونکی چیرگی حکومتهای سرمایه داری درکشورهای غربی به فعالان جناح اقتدارگرا نوید وخط دهد که نگران عدم مشروعیت وپایگاه اجتماعی خود نباشند چراکه با استفاده ازقدرتی که بدست آورده اند وبا تکیه بر روشنفکران ارگانیک خود می توانند به « تسخیر جامعه مدنی » پرداخته وازاینطریق پایگاه مشروعیتی واجتماعی خود راترمیم ومستحکم سازند.

ادامه "تسخیر جامعه مدنی" »

5 اردیبهشت 98

راهکار مبارزه با فساد

در سال های اخیر هر از گاه اخبار فسادهای ریز و درشت اقتصادی وجدان عمومی جامعه به درد آورده است، و به تحقیق می توان گفت یکی از دلائل ناکارآمدی حاکمیت شده و به مشروعیت زدائی از آن دامن زده است. درعین حال همه مقامات در مقابله با این وضعیت اذعان دارند که اگر در گذشته به مبارزه با مفاسد اقتصادی بهای لازم داده می شد شاهد رخداد اینگونه فساد و اختلاس های نجومی نمی شدیم گویا فراموش کرده اند که در همه این سال ها بحث مبارزه با مفاسد اقتصادی به عنوان یکی ازاصلي ترين بحث ها بوده و تقریبا همه دولتها و دولتمردان در این باره اعلام موضع و تلاش کرده اند اما در عمل جریان فساد همچنان جاری بوده و تقریباً فراگیر شده است. سوالی که دائم باید مطرح شود اینکه براي جلوگيري از فساد نهادهای حاکمیتی چه راهكارهايي بايد پیگیری شود؟ در این مقال تلاش می کنم در حد وسع به این سوال پاسخ دهم .

ادامه "راهکار مبارزه با فساد" »

17 فروردین 98

روز جمهوری اسلامی

اصلی‌ترین دستاورد پیروزی انقلاب اسلامی گذر از " نظام سلطنتی " به " نظام جمهوری " بود. از اینرو پس از پیروزی انقلاب در ۲۲ بهمن ۵۷ با انجام همه پرسی در مورد نوع نظام، روز ۱۲ فروردین ماه به عنوان « روز جمهوری اسلامی » نامیده شد. و دراصل یکم قانون اساسی دراین باره آمد:" حکومت ایران جمهوری اسلامی است که ملت ایران، بر اساس اعتقاد دیرینه ‏اش به حکومت حق و عدل قرآن، در پی انقلاب اسلامی پیروزمند خود به رهبری مرجع عالیقدر تقلید آیت‏ الله ‏العظمی امام خمینی، در همه‏ پرسی دهم و یازدهم فروردین ماه یکهزار و سیصد و پنجاه و هشت هجری شمسی برابر با اول و دوم جمادی‌الاولی سال یکهزار و سیصد و نود و نه هجری قمری با اکثریت ۹۸٫۲٪ کلیه کسانی که حق رأی داشتند، به آن رأی مثبت داد." به عبارتی روشن استقرار « جمهوری اسلامی » با رای و خواست اکثریت مطلق حدوث یافته است. و دراصل ۵۶ قانون اساسی براین موضوع تاکید شده است:" حاکمیت مطلق بر جهان و انسان از آن خداست و هم او، انسان را بر سرنوشت اجتماعی خویش حاکم ساخته است. هیچ‌کس نمی‌تواند این حق الهی را از انسان سلب کند یا در خدمت منافع فرد یا گروهی خاص قرار دهد و ملت این حق خداداد را از طرقی که در اصول بعد می‌آید اعمال می‌کند."

ادامه "روز جمهوری اسلامی" »

8 فروردین 98

بیگانه هراسی حاکمان ایران

تاریخ معاصر ایران فراز و نشیب های بسیاری از تلاش مردم به ویژه عالمان و روشنفکران و نخبگان این سرزمین را برای دستیابی به عدالت و آزادی به نمایش می گذارد اما یکی از مواضع مشترک ولی با عبارات متفاوتی که همواره از سوی حاکمان وقت نسبت به این جنبش های عدالتخواهانه و آزادی طلب اتخاذ و اعلام می شده، نسبت دادن آنها به قدرت های خارجی و اینکه رهبران اینها عامل یا بازی خورده دست خارجی ها هستند، بوده است. و همین نگاه و تحلیل باعث می شده که این حاکمان از درک و شناخت واقعی زمینه ها و بسترهای شکل گیری این جنبش ها و مطالبات آنها درمانند و روزی واقعیت را دریابند که کار از کار گذشته و شتر انقلاب بر در خانه آنها زانو زده است !

ادامه "بیگانه هراسی حاکمان ایران" »

28 اسفند 97

روابط ایران و همسایگان

هرکشوری در پی حداکثر کردن امنیت و منافع ملی خود است، و این را در سایه برنامه ای که در برگیرنده مجموعه ای از سیاست ها در عرصه داخلی و خارجی است، پی می گیرد. در علم سیاست و روابط بین الملل پیوند وثیقی بین سیاست های داخلی و خارجی یک کشور قائلند و سیاست خارجی را ادامه سیاست داخلی برای تامین امنیت و منافع ملی می دانند، و از این رو معمولا اولویت سیاست خارجی هر کشور در روابط با همسایگان تعریف می شود، و به دیگر کشورها در سطح جهان توسعه می یابد. این قاعده کلی در مورد شکل گیری و اجرای سیاست خارجی کشورهاست اما اینکه در عرصه عمل هر کشور چقدر بتواند با اجرای مجموعه ای از سیاست ها برآورنده این هدف گذاری باشد، محل بحث و مناقشه است، و طبعا جمهوری اسلامی ایران هم از این قاعده و موضوع مستثنا نیست.
کالبد شکافی سیاست خارجی ایران در سالهای پس از انقلاب و فرار و فرودهایی که دراین باره به ویژه در روابط با همسایگان داشته است بحث مبسوطی را می طلبد که در حوصله این مقال نیست اما در ادامه تلاش خواهم کرد به « روابط ایران و همسایگان » پس از روی کارآمدن دولت روحانی از میانه سال ۹۲ و در پیش گیری «سیاست خارجی تنش زدائی» به جای «سیاست خارجی تهاجمی» دولت احمدی نژاد بپردازم تا معلوم شود پس از گذشت بیش از شش سال از عمر این دولت اجرای این سیاست چه دستاوردی برای کشور بهمراه داشته است؟ و چقدر توانسته به تامین امنیت و منافع ملی منجر شود؟

ادامه "روابط ایران و همسایگان" »

19 اسفند 97

زندگی غریزی، زندگی حقوقی

استاد شهید مطهری در کتاب " مقدمه ای بر جهان بینی اسلامی ١ انسان و ایمان " بحثی را ذیل عنوان " انسان و حیوان " این چنین شروع می کند:" انسان، خود نوعی حیوان است، از اینرو با جانداران دیگر مشترکات بسیار دارد؛ اما یک سلسله تفاوتها با هم جنسان خود دارد که اورا از جانداران دیگر متمایز ساخته و به او مزیت و تعالی بخشیده و اورا بی رقیب ساخته است. تفاوت عمده و اساسی انسان با دیگر جانداران که ملاک « انسانیت » او است و منشاء چیزی به نام تمدن و فرهنگ انسانی گردیده است در دو ناحیه است:" بینشها و گرایشها ." درادامه استاد به توضیح مشترکات و امتیازهایی که انسان را از حیوان متمایز می کند، پرداخته و می نویسد:" وجوه مشترک انسان با حیوان و وجوه امتیاز او از حیوان سبب شده که انسان دارای دو زندگی باشد، زندگی حیوانی و زندگی انسانی، و به تعبیر دیگر زندگی مادی و زندگی فر هنگی."با همین نگاه استاد در ادامه بحث ذیل عنوان " مکتب ، ایدئولوژی " فعالیت های انسان را به دو گونه تقسیم بندی می کند: التذاذی و تدبیری، و در شرحش می نویسد:" فعالیت های التذاذی همان فعالیت های ساده ای است که انسان تحت تاثیر مستقیم غریزه و طبیعت و یا عادت - که طبیعت ثانوی است – برای رسیدن به یک لذت و یا فرار از یک رنج انجام می دهد. مثلا تشنه می شود و به سوی ظرف آب دست می برد، گزنده ای را می بیند و پا به فرار می گذارد، میل شدید به سیگار پیدا می کند و سیگار آتش می زند. اینگونه کارها، کارهایی است موافق و ملایم با میل و مستقیما با لذت و رنج سروکار دارد، کار لذت آور با نوعی جاذبه، انسانرا به سوی خود می کشد و کار رنج آور با نوعی دافعه انسان را از خود دور می سازد .

ادامه "زندگی غریزی، زندگی حقوقی" »

7 اسفند 97

چه باید کرد؟

در پی یادداشت اخیرم با عنوان " خطر بازتولید استبداد " برخی از خوانندگان سئوالاتی را در علل دیرپائی استبداد در کشورمان، و اینکه برای رفع این استبداد « چه باید کرد؟ » مطرح کردند. در این یادداشت تلاش خواهم کرد در حد حوصله این مقال به توضیح در این باره بپردازم.

علل دیرپائی استبداد

ادامه "چه باید کرد؟" »

30 بهمن 97

خطر بازتولید استبداد

من هرچه بیشتر مطالعه می کنم بیشتر به این سئوال فکر می کنم: آیا از زمین ایران محصولی جز استبداد نمی روید! در زمین ایران ٢۵٠٠ سال نظام شاهنشاهی استبدادی، آنهم از نوع " استبداد مطلقه "، آنچنان رگ و ریشه دوانده و در خُلقیات و روحیات ما ایرانیان اثر گذاشته است که همه تلاش ها و مبارزات بیش از یکصد سال گذشته برای رهایی از استبداد هنوز جواب نداده و همچنان مشکل اصلی جامعه ما مسئله استبداد و خودکامگی است. از اینرو سئوال اصلی این می تواند باشد که چرا پس از اینهمه تلاش و جنبش و انقلاب در تاریخ معاصر ایران همچنان استبداد در جامعه ما پایدار مانده و ما به گونه ای گرفتار « خطر بازتولید استبداد » هر از گاه در لباسی دیگر هستیم؟

ادامه "خطر بازتولید استبداد" »

 

 
   


all right reserved for dreamdesign.ir  - © Copyright 2007