28 اسفند 97

روابط ایران و همسایگان

هرکشوری در پی حداکثر کردن امنیت و منافع ملی خود است، و این را در سایه برنامه ای که در برگیرنده مجموعه ای از سیاست ها در عرصه داخلی و خارجی است، پی می گیرد. در علم سیاست و روابط بین الملل پیوند وثیقی بین سیاست های داخلی و خارجی یک کشور قائلند و سیاست خارجی را ادامه سیاست داخلی برای تامین امنیت و منافع ملی می دانند، و از این رو معمولا اولویت سیاست خارجی هر کشور در روابط با همسایگان تعریف می شود، و به دیگر کشورها در سطح جهان توسعه می یابد. این قاعده کلی در مورد شکل گیری و اجرای سیاست خارجی کشورهاست اما اینکه در عرصه عمل هر کشور چقدر بتواند با اجرای مجموعه ای از سیاست ها برآورنده این هدف گذاری باشد، محل بحث و مناقشه است، و طبعا جمهوری اسلامی ایران هم از این قاعده و موضوع مستثنا نیست.
کالبد شکافی سیاست خارجی ایران در سالهای پس از انقلاب و فرار و فرودهایی که دراین باره به ویژه در روابط با همسایگان داشته است بحث مبسوطی را می طلبد که در حوصله این مقال نیست اما در ادامه تلاش خواهم کرد به « روابط ایران و همسایگان » پس از روی کارآمدن دولت روحانی از میانه سال ۹۲ و در پیش گیری «سیاست خارجی تنش زدائی» به جای «سیاست خارجی تهاجمی» دولت احمدی نژاد بپردازم تا معلوم شود پس از گذشت بیش از شش سال از عمر این دولت اجرای این سیاست چه دستاوردی برای کشور بهمراه داشته است؟ و چقدر توانسته به تامین امنیت و منافع ملی منجر شود؟

ادامه "روابط ایران و همسایگان" »

19 اسفند 97

زندگی غریزی، زندگی حقوقی

استاد شهید مطهری در کتاب " مقدمه ای بر جهان بینی اسلامی ١ انسان و ایمان " بحثی را ذیل عنوان " انسان و حیوان " این چنین شروع می کند:" انسان، خود نوعی حیوان است، از اینرو با جانداران دیگر مشترکات بسیار دارد؛ اما یک سلسله تفاوتها با هم جنسان خود دارد که اورا از جانداران دیگر متمایز ساخته و به او مزیت و تعالی بخشیده و اورا بی رقیب ساخته است. تفاوت عمده و اساسی انسان با دیگر جانداران که ملاک « انسانیت » او است و منشاء چیزی به نام تمدن و فرهنگ انسانی گردیده است در دو ناحیه است:" بینشها و گرایشها ." درادامه استاد به توضیح مشترکات و امتیازهایی که انسان را از حیوان متمایز می کند، پرداخته و می نویسد:" وجوه مشترک انسان با حیوان و وجوه امتیاز او از حیوان سبب شده که انسان دارای دو زندگی باشد، زندگی حیوانی و زندگی انسانی، و به تعبیر دیگر زندگی مادی و زندگی فر هنگی."با همین نگاه استاد در ادامه بحث ذیل عنوان " مکتب ، ایدئولوژی " فعالیت های انسان را به دو گونه تقسیم بندی می کند: التذاذی و تدبیری، و در شرحش می نویسد:" فعالیت های التذاذی همان فعالیت های ساده ای است که انسان تحت تاثیر مستقیم غریزه و طبیعت و یا عادت - که طبیعت ثانوی است – برای رسیدن به یک لذت و یا فرار از یک رنج انجام می دهد. مثلا تشنه می شود و به سوی ظرف آب دست می برد، گزنده ای را می بیند و پا به فرار می گذارد، میل شدید به سیگار پیدا می کند و سیگار آتش می زند. اینگونه کارها، کارهایی است موافق و ملایم با میل و مستقیما با لذت و رنج سروکار دارد، کار لذت آور با نوعی جاذبه، انسانرا به سوی خود می کشد و کار رنج آور با نوعی دافعه انسان را از خود دور می سازد .

ادامه "زندگی غریزی، زندگی حقوقی" »

7 اسفند 97

چه باید کرد؟

در پی یادداشت اخیرم با عنوان " خطر بازتولید استبداد " برخی از خوانندگان سئوالاتی را در علل دیرپائی استبداد در کشورمان، و اینکه برای رفع این استبداد « چه باید کرد؟ » مطرح کردند. در این یادداشت تلاش خواهم کرد در حد حوصله این مقال به توضیح در این باره بپردازم.

علل دیرپائی استبداد

ادامه "چه باید کرد؟" »

30 بهمن 97

خطر بازتولید استبداد

من هرچه بیشتر مطالعه می کنم بیشتر به این سئوال فکر می کنم: آیا از زمین ایران محصولی جز استبداد نمی روید! در زمین ایران ٢۵٠٠ سال نظام شاهنشاهی استبدادی، آنهم از نوع " استبداد مطلقه "، آنچنان رگ و ریشه دوانده و در خُلقیات و روحیات ما ایرانیان اثر گذاشته است که همه تلاش ها و مبارزات بیش از یکصد سال گذشته برای رهایی از استبداد هنوز جواب نداده و همچنان مشکل اصلی جامعه ما مسئله استبداد و خودکامگی است. از اینرو سئوال اصلی این می تواند باشد که چرا پس از اینهمه تلاش و جنبش و انقلاب در تاریخ معاصر ایران همچنان استبداد در جامعه ما پایدار مانده و ما به گونه ای گرفتار « خطر بازتولید استبداد » هر از گاه در لباسی دیگر هستیم؟

ادامه "خطر بازتولید استبداد" »

23 بهمن 97

بازخوانی انقلاب

" انقلاب فرانسه " در اواخر قرن هیجده ( سال ١۷٨٩) در واقع پیشتاز انقلاباتی بود که در دوقرن بعد چهره سیاسی دنیا و به ویژه غرب را تغییر داد. بررسی و تحلیل علل وقوع این انقلاب، رخدادهای انقلاب و پیامدهای آن، و اینکه چقدر این انقلاب توانست به اهدافی که انقلابیون مدنظر داشتند، دست یابد، و نظام سیاسی فرانسه را تغییر دهد، طبعا می تواند خوراک فکری مناسبی برای « بازخوانی انقلاب »‌های فراوانی که در دوقرن گذشته در کشورهای مختلف عالم، و از جمله آخرین انقلاب قرن بیستم که در ایران رخداد، باشد.
کتاب " انقلاب فرانسه و رژیم پیش از آن " نوشته " الکسی دوتوکویل " ترجمه " محسن ثلاثی " از " انتشارات مروارید " از جمله کتابهایی است که با دیدی عمیق و محققانه به « بازخوانی انقلاب » ی پرداخته است که پژواکش در اروپای آن روزگار و جهان موجی براه انداخت که تا سال‌ها از حرکت باز نایستاد. نویسنده ژرف اندیش با کالبدشکافی موضوع براین نظر ابرام می کند که این انقلاب به دلائلی که در کتاب تحلیل و برشمرده شده است، نتوانست تغییری بنیادی در تلائم با دموکراسی و آزادی در نظام سیاسی فرانسه به عمل آورد. به فرازهایی از پیشگفتار کتاب توجه کنید :

ادامه "بازخوانی انقلاب" »

14 بهمن 97

چرا انقلاب شد؟

در چهل سالگی پيروزی انقلاب اسلامی، به دليل تغيير و تحولات سياسی و اجتماعی و دستاوردهای حاصله، جابه‌جايی جمعيتی و نسلی، فاصله‌گيری از شرايط و موقعيت گذشته، نيازها و مطالبات جديد و تغييرات بينشی و نگرشی، اين سؤال كه «چرا انقلاب شد؟» گويا طنين انداز و بلندتر از پیش مطرح می ‌شود. هرچند درباره علل و چرايی رخداد انقلاب اسلامی تاكنون صدها كتاب و هزارها مقاله و تحليل به رشته تحرير درآمده و از ديدگاه‌ها و منظر‌هاي متفاوتی به اين موضوع پرداخته شده است اما همچنان اين سؤال و موضوع مي‌تواند برای بحث جذاب باشد و به ويژه برای نسلی كه با نگاهی نو به دنيای اطراف خود می ‌نگرد و برای هر سؤالی پاسخی در خور می‌ طلبد و ...

ادامه "چرا انقلاب شد؟" »

3 بهمن 97

چهل سالگی انقلاب و تاریخ بی خردی


با فرارسیدن ۲۲ بهمن ۹٧ چهل سالگی پیروزی انقلاب اسلامی در ایران و نظام جمهوری اسلامی برآمده از آن جشن گرفته می شود. انقلاب که " انقلابی بنام خدا " نام گرفت و نوید درانداختن " طرحی نو " برپایه آرمانها و ارزش های اسلامی را در عالم و آدم می داد. حال چهل سال از آن انقلاب گذشته است، و وقت ارزیابی عمل به شعارها و وعده ها رسیده است. عدد چهل در آموزه ها و ادبیات دینی و عرفانی ما معنا و مفهوم خاصی دارد و نشانه رسیدن به بلوغ و پختگی در پس سالها و روزهای کودکی و نوجوانی و جوانی ست. پیامبر گرامی اسلام در چهل سالگی به رسالت مبعوث شد. از اینرو انتظار می رود راهبران نظام برآمده از انقلاب در پس این چهل سالگی به بلوغ و پختگی در ارزیابی عملکرد خود رسیده و کارنامه عمل به وعده و وعیدهای انقلاب را برآفتاب دهند، و کامی ها و ناکامی ها را برشمارند تا بتوان با تکیه براین کارنامه برای حرکت بسوی افق های پیش رو گام های درست و محکم تری برداشت. شعار اصلی انقلاب " استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی " بود، و امروز باید پاسخ داده شود که عملکرد چهل ساله نظام چقدر در انطباق با این شعار بوده است؟ و چه راهی در ادامه باید پیموده شود؟

ادامه " چهل سالگی انقلاب و تاریخ بی خردی" »

28 دی 97

صدا و سیمای انحصاری و پرهزینه

اگر در هنگام تدوین و تصویب قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در سال ۵٨ بدلیل وجود کشورهای بلوک شرق و نظام های کمونیستی، اقتصاد دولتی و انحصار صدا و سیما توسط حاکمیت توجیه داشت، بنظر می رسد در سایه تحولاتی که طی چهار دهه اخیر در جهان رخداده است دیگر توجیه چندانی برای این دو باقی نمانده است، و از اینروست امروزه فقط معدود کشورهایی همچون کوبا، کره شمالی و ایران را می توان یافت که « صدا و سیمای انحصاری » دارند.
یادآور می شود که بدلیل تحولات حادث نظام تصمیم گیری جمهوری اسلامی ایران در دوره دولت اصلاحات ناچار از تفسیر اصل ٤٤ قانون اساسی سال ۵٨، که بازتابی از جهان فکری آن زمان و سال و فضای انقلاب در ذهن خبرگان تدوین کنندگان این قانون بود، شد. در این اصل آمده است : " نظام اقتصادی جمهوری اسلامی ایران بر پایه سه بخش دولتی، تعاونی و خصوصی با برنامه‌ریزی منظم و صحیح استوار است. بخش دولتی شامل کلیه صنایع بزرگ، صنایع مادر، بازرگانی خارجی، معادن بزرگ، بانکداری، بیمه، تأمین نیرو، سدها و شبکه‏های بزرگ آبرسانی، رادیو و تلویزیون، پست و تلگراف و تلفن، هواپیمایی، کشتیرانی، راه و راه‏آهن و مانند اینها است که به صورت مالکیت عمومی و در اختیار دولت است... "

ادامه "صدا و سیمای انحصاری و پرهزینه" »

4 دی 97

خاطره بمناسبت چهل سالگی پیروزی انقلاب اسلامی

ازمن خواسته شد بمناسبت فرارسیدن چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی خاطره ای از دوران دانشگاهم در قبل از پیروزی انقلاب بنویسم. طبعا پس از گذشت بیش از چهل سال حافظه من نتوانم همه اجزای یک خاطره و افرادی را که در آفرینش آن نقش داشتند، بخوبی بازسازی و بیاد آورد و از اینرو از دوستان همدل و همراه آنروزگار خواستارم که مرا مدد رسانند و با توضیحات خود دراین باره به تکمیل و تتمیم این خاطره بپردازند.

ادامه "خاطره بمناسبت چهل سالگی پیروزی انقلاب اسلامی" »

23 آبان 97

حاکمیت استبدادی و پاکدستی

ما می توانیم در آئینه تاریخ روند تحولات جوامع و از جمله جامعه خود را مرور کنیم و بشناسیم. این شناسایی به ما برای فهم بهتر و دقیق تر مسائل جامعه کمک کرده و به نوع مواجهه‌ای که می خواهیم به عنوان یک شهروند، و به ویژه یک فعال سیاسی و اجتماعی با این مسائل داشته باشیم، نگاهی واقع بینانه و افقی وسیع تر می دهد. ضمن اینکه ما را با ریشه‌هایمان در سرزمین و تاریخ مان پیوند می دهد و پای ما در سنت‌هایمان برای رویارویی خردمندانه با دنیای مدرن و سازگاری بین سنت و مدرنیته محکم داشته و فرزند زمانه مان می سازد. خواندن تاریخ برای من چنین مفهوم و معنایی دارد و از اینرو از هر فرصتی برای خواندن کتاب‌های تاریخی استفاده کرده و با خواندن هر کتاب خود را در آئینه تاریخ دیده و بازنگری می کنم.

ادامه "حاکمیت استبدادی و پاکدستی" »

 

 
   


all right reserved for dreamdesign.ir  - © Copyright 2007